Hà Nội kiến tạo không gian phát triển mới, tạo động lực bứt phá

Tổ chức lại không gian, mở rộng dư địa phát triển

TP. Hà Nội đang đặt ra yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển theo hướng đa trung tâm, đa tầng, liên kết, đồng bộ; đổi mới mô hình tăng trưởng, phát huy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo động lực mới để Thủ đô phát triển nhanh, bền vững.

Chương trình hành động của Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2022 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới, Hà Nội xác định việc tổ chức không gian phát triển phải được đặt trong tổng thể tổ chức không gian phát triển vùng đồng bằng sông Hồng, vùng Thủ đô và cả nước, đồng thời phát huy rõ hơn vai trò hạt nhân, dẫn dắt, lan tỏa của Thủ đô đối với vùng và cả nước.

Định hướng này gắn với yêu cầu xây dựng Hà Nội trở thành đô thị hiện đại, hội tụ tinh hoa văn hóa, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; phát triển theo hướng đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa chức năng, gắn với các đô thị vệ tinh, vùng nông thôn và các khu vực động lực.

Trong đó, Thành phố xác định cần tổ chức không gian phát triển theo hướng hài hòa giữa các khu vực, phát huy lợi thế của từng địa bàn; đồng thời tăng cường liên kết vùng, liên kết ngành, tạo sự kết nối về hạ tầng, kinh tế, xã hội và các nguồn lực phát triển.

Một trong những yêu cầu được đặt ra là Hà Nội phải xác định rõ vai trò trong cấu trúc phát triển vùng đồng bằng sông Hồng, chủ động thúc đẩy các nhiệm vụ liên kết vùng, liên kết ngành và các nhiệm vụ có tính chất quốc gia. Thành phố cũng hướng tới tăng cường kết nối với các địa phương trong vùng, phát huy lợi thế của từng địa phương và hình thành những chuỗi giá trị, không gian phát triển có tính liên kết.

Đây là cách tiếp cận nhằm tạo lập không gian phát triển rộng hơn cho Thủ đô, đồng thời tăng khả năng huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Đổi mới mô hình tăng trưởng, lấy khoa học và đổi mới sáng tạo làm động lực

Cùng với tổ chức lại không gian phát triển, Hà Nội xác định đổi mới mô hình tăng trưởng là một nhiệm vụ trọng tâm.

Chương trình hành động đặt mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành đô thị hiện đại, thông minh, xanh, an toàn, có khả năng chống chịu cao; phát triển kinh tế tri thức, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số; đồng thời phát huy vai trò trung tâm về kinh tế, văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và dịch vụ chất lượng cao.

Theo định hướng này, Thành phố chú trọng phát triển mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Kinh tế số, dịch vụ tri thức, các ngành có giá trị gia tăng cao được xác định là những động lực quan trọng để nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Hà Nội cũng định hướng đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp, dịch vụ có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.

Một yêu cầu quan trọng khác là phát triển các ngành, lĩnh vực có khả năng tạo động lực lan tỏa; tăng cường liên kết giữa các cơ sở nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các trung tâm đổi mới sáng tạo. Thành phố hướng tới hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, khu công nghệ cao, khu công nghệ số và hệ thống dữ liệu dùng chung.

Đồng thời, Hà Nội đặt ra yêu cầu xây dựng chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học và nhân lực chất lượng cao trong nước và quốc tế; tăng cường liên kết giữa trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu, qua đó tạo hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có khả năng đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng.

Cùng với đó là phát triển hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu, tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý và điều hành; từng bước xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, tạo nền tảng cho mô hình phát triển mới của Thủ đô.

Liên kết vùng, phát triển hạ tầng đồng bộ, tạo sức lan tỏa

Xác định tăng cường liên kết giữa Hà Nội với các địa phương trong vùng đồng bằng sông Hồng, vùng Thủ đô và các địa phương khác, Thành phố định hướng xây dựng cơ chế phối hợp, điều phối và huy động nguồn lực vùng; thực hiện các dự án hạ tầng có tính liên vùng, theo nguyên tắc các địa phương cùng quyết định, cùng góp nguồn lực và cùng hưởng lợi. Qua đó, tạo sự kết nối về hạ tầng, kinh tế và các chuỗi giá trị giữa Hà Nội với các địa phương.

Trong phát triển hạ tầng, Hà Nội chú trọng hoàn thiện hệ thống đô thị theo mô hình đa cực, đa trung tâm; phát triển các đô thị vệ tinh, khu vực động lực và các trung tâm logistics, đồng thời tăng cường kết nối giao thông giữa Hà Nội với các địa phương trong vùng.

Thành phố cũng đặt yêu cầu phát triển hệ thống đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia, đường sắt tốc độ cao và các tuyến đường sắt kết nối theo định hướng quy hoạch; đồng thời phát triển hệ thống logistics và các đầu mối lớn trong vùng.

Hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu và hạ tầng khoa học, công nghệ cũng được xác định là những cấu phần quan trọng của không gian phát triển mới. Hà Nội định hướng xây dựng, kết nối và chia sẻ dữ liệu quy hoạch, đầu tư, giao thông, môi trường, y tế, giáo dục và các lĩnh vực khác giữa các địa phương trong vùng, hướng tới tạo lập hệ thống dữ liệu liên thông phục vụ quản lý, điều hành và phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với phát triển hạ tầng, Hà Nội chú trọng phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao; phát triển giáo dục - đào tạo, y tế, văn hóa và các dịch vụ xã hội, qua đó nâng cao chất lượng sống của người dân.

Thành phố định hướng xây dựng hệ thống an sinh xã hội toàn diện, đa tầng, hiện đại, chủ động, thích ứng; phát triển các dịch vụ văn hóa, y tế, giáo dục có chất lượng; đồng thời xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm giáo dục - đào tạo, y tế chuyên sâu và dịch vụ xã hội chất lượng cao của vùng.

Trong không gian phát triển mới, Hà Nội xác định yêu cầu phát triển kinh tế phải gắn với bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thành phố định hướng xây dựng cơ chế, chính sách về quản lý tổng hợp tài nguyên nước; bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; đồng thời phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả tài nguyên.

Việc phát triển các đô thị và khu vực trong vùng đồng bằng sông Hồng được đặt trong yêu cầu bảo đảm cân bằng giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo vệ môi trường, bảo đảm nguồn nước và kiểm soát ô nhiễm. Hà Nội cũng xác định tăng cường đầu tư các công trình phòng, chống ngập, thiên tai; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm và chủ động ứng phó với các tình huống phát sinh.

Hà Nội đang đặt việc tổ chức không gian phát triển trong một tầm nhìn rộng hơn, không chỉ phát triển trong phạm vi địa giới hành chính mà chủ động kết nối với vùng, phát huy vai trò hạt nhân, dẫn dắt và lan tỏa.

Từ tổ chức không gian đa cực, đa trung tâm đến đổi mới mô hình tăng trưởng; từ phát triển hạ tầng đồng bộ đến thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; từ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đến phát triển văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường, các định hướng đều hướng tới một mục tiêu chung là tạo lập những động lực phát triển mới cho Thủ đô.

Gia Huy