Hà Nội lấy chất lượng dịch vụ thiết yếu làm thước đo hiệu quả điều hành

Từ phản ánh của người dân đến trách nhiệm bảo đảm chất lượng dịch vụ

Một nguồn nước sinh hoạt có cặn lắng, một điểm tập kết rác gây mất vệ sinh hay một người dân chưa được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe định kỳ đều đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ thiết yếu. Những chỉ đạo gần đây của lãnh đạo TP. Hà Nội cho thấy hiệu quả điều hành đang được gắn với trách nhiệm thực hiện, tiến độ xử lý và chất lượng dịch vụ mà người dân trực tiếp thụ hưởng.

Câu chuyện nước sinh hoạt tại xã Phú Nghĩa là một trường hợp điển hình. Theo Báo cáo số 729/BC-UBND đầu tháng 11/2026 của UBND xã Phú Nghĩa, Trạm cấp nước Trung Hòa - Trường Yên có 5.343 hộ thuộc phạm vi cấp nước tại 7 thôn, trong đó 3.873 hộ đang sử dụng. Trạm do Trung tâm Kỹ thuật Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội quản lý, vận hành, với sản lượng cung cấp khoảng 900 m³/ngày đêm theo thông tin ghi nhận trước đó.

Thời gian gần đây, nhiều hộ dân phản ánh nước sinh hoạt có màu đục, xuất hiện cặn lắng. Tại thôn Phù Yên, một số gia đình phải chuyển sang sử dụng nước giếng khoan vì chưa yên tâm với chất lượng nước cấp tập trung.

Ông Nguyễn Duy Đông, Trưởng thôn Phù Yên cho biết, tình trạng nước thiếu độ trong đã xuất hiện nhiều lần. Người dân từng phản ánh để đơn vị cấp nước kiểm tra, khắc phục nhưng chất lượng nước chưa duy trì ổn định. Theo ông Đông, quá trình thi công công trình giao thông có thời điểm làm ảnh hưởng đường ống, gây gián đoạn cấp nước. Tuy nhiên, hiện tượng nước đục từng xuất hiện trước khi xảy ra sự cố vỡ đường ống.

Đáng chú ý, kết quả nội kiểm tháng 9/2026 tại Trạm cấp nước Trung Hòa - Trường Yên ghi nhận 3 mẫu nước có chỉ số pH thấp hơn giới hạn cho phép theo QCVN 01-1:2024/BYT. Cụ thể, mẫu tại bể chứa nước sạch có pH 5,60; mẫu tại hộ ông Nguyễn Bá Đin, thôn Yên Trường có pH 5,80; mẫu tại hộ ông Nguyễn Văn Tuấn, thôn Phù Yên có pH 5,86, trong khi giới hạn cho phép từ 6,0 đến 8,5.

Ông Nguyễn Văn Giang, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Phú Nghĩa cho biết, dự án đường làng nghề khởi công tháng 4/2026. Trong tháng 5/2026, quá trình thi công đã nhiều lần làm vỡ đường ống cấp nước. Ban Quản lý dự án đã chỉ đạo khắc phục, đồng thời triển khai di chuyển, làm mới đường ống. Tại thời điểm cung cấp thông tin, còn khoảng 300 m chưa hoàn thành, dự kiến thi công trong khoảng một tháng.

Ông Nguyễn Đình Sỹ, Chủ tịch UBND xã Phú Nghĩa khẳng định, địa phương đã phối hợp với đơn vị cấp nước và cơ quan chuyên môn của TP kiểm tra. Theo ông Sỹ, ngoài ảnh hưởng từ thi công đường giao thông làng nghề, việc Trạm Nước sạch Liên xã Trung Hoà - Trường Yên xúc xả đường ống nhưng không thông báo trước cũng tác động đến chất lượng nước, do một số hộ vẫn đưa nước vào bể chứa. Những nguyên nhân khác cần tiếp tục điều tra, làm rõ.

UBND xã Phú Nghĩa yêu cầu đơn vị cấp nước điều chỉnh chế độ xử lý, vận hành, vệ sinh bể chứa, bảo dưỡng hệ thống và xúc xả đường ống đúng quy trình. Việc lấy mẫu kiểm tra phải thực hiện trong vòng 3 ngày sau khi hoàn thành khắc phục. Kết quả xét nghiệm độc lập phải được gửi về địa phương để công khai trong tháng 11/2026.

Trong thời gian khắc phục, chính quyền khuyến cáo người dân không sử dụng trực tiếp nguồn nước được cấp để ăn uống, cần xử lý qua thiết bị lọc đáp ứng yêu cầu vệ sinh phù hợp.

Từ vụ việc tại Phú Nghĩa, chất lượng dịch vụ thiết yếu cần được đánh giá bằng kết quả kiểm nghiệm, hiệu quả khắc phục sự cố và tính minh bạch thông tin. Trách nhiệm của đơn vị cung cấp và cơ quan quản lý phải được thể hiện bằng chất lượng dịch vụ ổn định, có thể kiểm chứng, đáp ứng nhu cầu chính đáng của người dân.

Siết trách nhiệm điều hành, nâng chất lượng môi trường và chăm sóc sức khỏe

Nếu chất lượng nước sinh hoạt phản ánh hiệu quả quản lý tại cơ sở, vệ sinh môi trường đô thị đặt ra yêu cầu điều hành trên phạm vi rộng hơn, gắn với tổ chức dịch vụ, đầu tư hạ tầng và kiểm soát ô nhiễm.

Ngày 10/11/2026, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông, Tổ trưởng Tổ công tác của Ban Thường vụ Thành ủy về giải quyết điểm nghẽn ô nhiễm môi trường, chủ trì cuộc họp xem xét dự thảo Quy chế làm việc và Chương trình công tác. Tổ công tác được thành lập theo Quyết định số 3414-QĐ/TU ngày 30/10/2026, với trọng tâm năm 2027 là quản lý chất lượng không khí, chất thải rắn và cải thiện môi trường nước.

Tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường cho biết, quy hoạch chất thải rắn và nước thải đã bao phủ toàn địa bàn, song khâu then chốt là tổ chức thực hiện. Ông giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp các địa phương rà soát 126 gói thầu thu gom rác, nghiên cứu hợp nhất những gói thầu nhỏ lẻ nhằm thu hút doanh nghiệp có năng lực tài chính, kỹ thuật đầu tư phương tiện hiện đại.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông yêu cầu chuyển sang sử dụng xe thu gom có cửa nạp bên hông, tay gắp tự động, thay thế xe ép rác nạp phía sau kiểu cũ; xóa bỏ các điểm tập kết rác gây mất vệ sinh, mỹ quan đô thị.

Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Hà Nội Trần Đình Cảnh đề nghị chuẩn hóa điểm thu gom rác tại xã, phường, khu chung cư; nâng tiêu chuẩn kỹ thuật và gắn tiến độ thực hiện với trách nhiệm người đứng đầu.

Hà Nội cũng đang thúc đẩy 5 dự án xử lý rác sinh hoạt, đặt mục tiêu chấm dứt chôn lấp rác tươi hằng ngày vào cuối năm 2027. Ông Nguyễn Trọng Đông yêu cầu tính toán công suất xử lý đến năm 2045, trên cơ sở dự báo dân số khoảng 20 triệu người, lượng rác phát sinh từ 15.000 đến 20.000 tấn/ngày; đồng thời nghiên cứu xử lý rác đã chôn lấp bằng phương pháp đốt và công nghệ xử lý tro bay.

Đối với ô nhiễm xây dựng, ông Nguyễn Trọng Đông yêu cầu đóng bao vật liệu rời, phế thải khi vận chuyển; tăng cường kiểm tra, xử phạt và kiên quyết đình chỉ công trình vi phạm, kể cả công trình cấp bách. Phó Chủ tịch UBND TP Bùi Duy Cường yêu cầu các công trường che chắn, rửa xe trước khi phương tiện ra khỏi khu vực thi công.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang đề xuất lắp camera AI giám sát công trường, phát hiện vi phạm vệ sinh môi trường, an toàn lao động; công khai kết quả xử lý phản ánh về đổ trộm rác, phế thải trên ứng dụng iHanoi.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Lê Thanh Nam cho biết, ngành đang đo đạc, dự báo ô nhiễm không khí, chuẩn bị phương án ứng phó khi thời tiết bất lợi; đồng thời đề nghị tăng cường kiểm tra đột xuất và xử lý nước thải làng nghề.

Ông Nguyễn Trọng Đông yêu cầu tăng cường phối hợp liên tỉnh kiểm soát phát thải, không cấp phép đầu tư mới cho cơ sở sản xuất gây ô nhiễm, xây dựng lộ trình di dời hoặc chuyển đổi công nghệ. Hà Nội cũng thúc đẩy cải thiện môi trường các sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét, Nhuệ và Cầu Bây; nghiên cứu tách hệ thống thoát nước mưa, nước thải và thu gom nước thải về Nhà máy xử lý nước thải Yên Sở.

Trong lĩnh vực y tế, ngày 3/11/2026, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà ký Công văn số 6129/UBND-KGVX, yêu cầu đẩy nhanh khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân.

Sở Y tế được giao rà soát số người đã khám, chưa khám tại từng xã, phường; điều phối bệnh viện hỗ trợ địa bàn thiếu nhân lực, trang thiết bị. Việc khám phải gắn với phát hiện sớm bệnh lý, quản lý sức khỏe theo vòng đời và cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử.

Các địa phương phải rà soát từng trường hợp chưa khám, tổ chức khám lưu động, ngoài giờ hành chính và ngày nghỉ. Công an TP, Sở Khoa học và Công nghệ, Bảo hiểm xã hội TP. Hà Nội phối hợp đối soát dữ liệu, hạn chế trùng lặp, bảo vệ thông tin cá nhân.

Đối với người lao động, Sở Nội vụ yêu cầu doanh nghiệp hoàn thành khám sức khỏe định kỳ trước ngày 30/11/2026. Đặc biệt, Sở được giao tham mưu đưa kết quả khám sức khỏe vào nội dung đánh giá thực hiện nhiệm vụ của các sở, ngành và chính quyền cơ sở.

Từ kiểm soát ô nhiễm đến chăm sóc sức khỏe, Hà Nội đang cụ thể hóa trách nhiệm điều hành bằng nhiệm vụ, thời hạn và cơ chế giám sát. Chất lượng môi trường, khả năng tiếp cận dịch vụ và sự hài lòng của người dân chính là những thước đo thiết thực đối với hiệu quả quản lý của chính quyền Thủ đô.

Minh Anh