Hà Nội phát triển khu đô thị đa mục tiêu: Giải pháp an cư, tạo sinh kế và bình ổn thị trường bất động sản

Lời giải cho bài toán tái định cư, nhà ở xã hội

Mới đây, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã kiểm tra thực địa và nghe báo cáo về tình hình triển khai Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu tại các xã Thư Lâm, Đông Anh và Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City tại các xã Thiên Lộc, Phúc Thịnh, Mê Linh.

Qua kiểm tra thực tế, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, việc phát triển các khu đô thị đa mục tiêu là một bước đi quan trọng trong chiến lược quản lý và phát triển đô thị của Thủ đô. Đây không chỉ là lời giải cho bài toán tái định cư, nhà ở xã hội mà còn là giải pháp tạo lập các cực tăng trưởng mới, góp phần kiểm soát giá nhà và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, trong quá trình xây dựng và phát triển Thủ đô, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý đô thị, phát triển nhà ở và tái thiết các khu vực của thành phố, Hà Nội đã chủ động xây dựng Đề án phát triển các khu đô thị đa mục tiêu. Sau thời gian nghiên cứu, chuẩn bị, đề án đã đạt được những kết quả bước đầu và đang từng bước được hiện thực hóa.

Hiện nay, thành phố đã khởi công 2 khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn huyện Đông Anh cũ với mục tiêu xây dựng các khu đô thị đồng bộ, hiện đại, đáp ứng nhu cầu tái định cư, phát triển nhà ở xã hội, đồng thời bảo đảm kiểm soát chất lượng cũng như giá cả các sản phẩm nhà ở.

Trong đó, Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu tại các xã Thư Lâm, Đông Anh có tổng diện tích thu hồi đất khoảng 373,4ha, gồm khoảng 274ha đất nông nghiệp và 99,4ha đất phi nông nghiệp, đất công do địa phương quản lý. Dự án ảnh hưởng đến khoảng 2.000 hộ dân thuộc các thôn Lỗ Giao, Lỗ Khê, Kính Nỗ, Lương Quy của xã Thư Lâm và các thôn Đoài, Trung của xã Đông Anh.

Trong khi đó, Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City có quy mô khoảng 700ha, dân số dự kiến 240.000 người. Đây là dự án có quy mô lớn, được kỳ vọng trở thành một trong những động lực phát triển mới của khu vực phía Bắc Thủ đô.

Theo lãnh đạo thành phố, cả hai dự án đều nằm ở những vị trí đặc biệt quan trọng trong quy hoạch phát triển dài hạn của Hà Nội. Không chỉ đóng vai trò là các khu đô thị mới, đây còn là những cực tăng trưởng mới trong tổng thể chỉnh trang và phát triển không gian đô thị của thành phố.

Điểm đáng chú ý là các khu đô thị đa mục tiêu đều được quy hoạch theo định hướng phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng. Hệ thống hạ tầng sẽ được đầu tư đồng bộ với các tuyến cao tốc, đường trục đô thị, đường vành đai và các tuyến đường sắt đô thị trong tương lai.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, đây sẽ là các đô thị đầu mối, góp phần kết nối các khu vực phát triển của Thủ đô, đồng thời tạo nền tảng để hình thành mô hình đô thị hiện đại, giảm áp lực dân số cho khu vực trung tâm.

Không chỉ có nơi ở mà còn bảo đảm sinh kế cho người dân

Một trong những điểm khác biệt của mô hình khu đô thị đa mục tiêu là thành phố không chỉ chú trọng đến việc xây dựng nhà ở mà còn tính toán đầy đủ các yếu tố phục vụ đời sống lâu dài của người dân.

Theo đó, bên cạnh các khu nhà ở, thành phố sẽ bố trí hệ thống trung tâm thương mại, chợ văn hóa, cụm công nghiệp, khu công nghiệp và các công trình dịch vụ khác nhằm tạo việc làm, tạo sinh kế cho người dân sau khi chuyển đến nơi ở mới.

Quan điểm của Hà Nội là tái định cư không đơn thuần là bố trí nơi ở mà phải bảo đảm người dân có điều kiện sinh sống, lao động, sản xuất ổn định và lâu dài. Khi có việc làm, có thu nhập và được thụ hưởng đầy đủ hạ tầng xã hội, người dân mới thực sự yên tâm gắn bó với nơi ở mới.

Đây cũng được xem là giải pháp căn cơ nhằm tạo đồng thuận trong công tác giải phóng mặt bằng đối với các dự án lớn của thành phố trong thời gian tới.

Dành tỷ trọng lớn cho nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê

Theo dự thảo quy chế tạm thời về khu đô thị đa mục tiêu, tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu nhà ở vẫn phục vụ nhu cầu tái định cư. Trong đó, khoảng 40 - 50% quỹ nhà là nhà ở xã hội và 30 - 40% là nhà ở thương mại.

Đáng chú ý, cả nhà ở xã hội và nhà ở thương mại đều được yêu cầu dành một tỉ lệ nhất định để cho thuê nhằm thực hiện chủ trương tăng nguồn cung nhà ở cho thuê phục vụ người dân.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, mục tiêu quan trọng nhất của các khu đô thị đa mục tiêu là hình thành những khu tái định cư đồng bộ, hiện đại, đầy đủ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và có sinh kế để tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình vận động người dân nhường đất, nhường nhà phục vụ các dự án phát triển.

Thực tế cho thấy, trước đây Hà Nội từng triển khai nhiều dự án giãn dân phố cổ và di dời dân cư đến các khu tái định cư. Tuy nhiên, do quy mô nhỏ lẻ, hạ tầng chưa đồng bộ nên nhiều khu tái định cư chưa tạo được sức hút và niềm tin đối với người dân.

Từ thực tiễn đó, thành phố lựa chọn cách làm mới: xây dựng trước các khu đô thị quy mô lớn, hiện đại, đồng bộ để người dân trực tiếp nhìn thấy chất lượng sống và những tiện ích mà họ sẽ được thụ hưởng. Đây được xem là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng trong thời gian tới.

Áp dụng cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ

Hai dự án khu đô thị đa mục tiêu hiện nay đều được triển khai theo các cơ chế đặc thù của Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, thành phố đã áp dụng nhiều chính sách đặc biệt liên quan đến thủ tục hành chính cũng như cơ chế hỗ trợ người dân khi thu hồi đất.

Mặc dù mới bắt đầu triển khai từ tháng 2 năm nay, song sau hơn 4 tháng thực hiện, kết quả bước đầu rất khả quan. Thành phố đã thu hồi được hơn 160ha đất, tạo điều kiện triển khai các hạng mục hạ tầng quan trọng phục vụ tái định cư, nhà ở thương mại cũng như các công trình thiết yếu như bệnh viện, trường học trong các khu đô thị.

Song song với đó, thành phố cũng đang nghiên cứu, bổ sung thêm nhiều chính sách đặc thù nhằm bảo đảm quyền lợi của người dân trong công tác giải phóng mặt bằng.

Đối với các trường hợp nhiều năm chưa thể tách hộ, tách thửa do nằm trong quy hoạch, thành phố sẽ có những giải pháp hỗ trợ phù hợp. Theo định hướng mới, các hộ dân thuộc diện này có thể được tiếp cận mua nhà ở xã hội mà không phải bốc thăm lựa chọn như trước đây. Đây là giải pháp nhằm đáp ứng nhu cầu chính đáng của người dân, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội trong quá trình phát triển đô thị.

Góp phần bình ổn thị trường bất động sản

Một trong những mục tiêu quan trọng được thành phố đặt ra đối với mô hình khu đô thị đa mục tiêu là góp phần điều tiết và kiểm soát giá bất động sản trên địa bàn.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, thành phố đã xây dựng các quy định nhằm khống chế tỉ lệ lợi nhuận của nhà đầu tư ở mức phù hợp, đồng thời đưa ra nhiều yêu cầu đặc thù đối với các doanh nghiệp tham gia thực hiện dự án.

Qua các báo cáo tài chính và phương án kinh tế được trình UBND thành phố, giá các căn hộ trong mô hình khu đô thị đa mục tiêu đang cho thấy sự khác biệt đáng kể so với các dự án phát triển theo mô hình thông thường.

Điều này được kỳ vọng sẽ tạo thêm nguồn cung nhà ở với mức giá hợp lý hơn, qua đó góp phần ổn định mặt bằng giá nhà đất trên địa bàn thành phố.

Theo lãnh đạo thành phố, khi các khu đô thị đa mục tiêu được triển khai đồng bộ, quy mô lớn và có sự kết nối hạ tầng thuận lợi, thị trường bất động sản sẽ có thêm nguồn cung chất lượng, giảm áp lực tăng giá, đồng thời tạo điều kiện để nhiều người dân có cơ hội tiếp cận nhà ở.

Quyết tâm phát triển mạnh nhà ở cho thuê

Bên cạnh phát triển nhà ở xã hội, Hà Nội cũng đang đẩy mạnh triển khai mô hình nhà ở cho thuê theo chỉ đạo của Trung ương.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, ngay trong tháng 6, thành phố sẽ khởi công hàng loạt dự án nhà ở cho thuê, bao gồm cả dự án sử dụng vốn ngân sách và dự án do doanh nghiệp đầu tư.

Đối với nhà ở xã hội, mặc dù Luật Nhà ở năm 2024 không còn quy định cứng tỉ lệ quỹ nhà dành cho thuê như trước đây, song Hà Nội vẫn chủ động yêu cầu tối thiểu 5% quỹ nhà để cho thuê và 5% để thuê mua. Trong thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục nghiên cứu nâng tỉ lệ này nhằm nhanh chóng tạo nguồn cung nhà ở xã hội cho thuê phục vụ người dân.

Đối với nhà ở thương mại, thành phố cũng đang xây dựng các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp phát triển mô hình nhà ở cho thuê phù hợp với định hướng phát triển đô thị của Hà Nội.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương cùng quyết tâm đổi mới trong công tác quản lý và phát triển đô thị, Hà Nội kỳ vọng sớm hình thành quỹ nhà ở cho thuê quy mô lớn, bao gồm cả nhà ở xã hội và nhà ở thương mại. Đây không chỉ là giải pháp bảo đảm an sinh xã hội mà còn góp phần xây dựng thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, bền vững, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người dân Thủ đô.

Thùy Chi