Hà Nội quyết liệt tháo gỡ ‘điểm nghẽn’ mặt bằng cho các công trình chiến lược

Từ những "điểm nghẽn" kéo dài đến chuyển động mới trên các đại công trường

Những ngày này, Hà Nội đang chứng kiến nhịp độ triển khai sôi động tại nhiều công trình, dự án trọng điểm. Từ các tuyến giao thông chiến lược đến những khu vực mở rộng không gian phát triển đô thị, công tác giải phóng mặt bằng đang tạo ra những chuyển động mới với tinh thần khẩn trương, quyết liệt.

Thực tế cho thấy, nhiều dự án từng kéo dài qua nhiều năm, thậm chí được xem là những "điểm nghẽn" khó tháo gỡ, nay đang từng bước được khai thông. Không chỉ mặt bằng được bàn giao phục vụ thi công, quá trình này còn mở ra dư địa mới cho phát triển hạ tầng, chỉnh trang đô thị, thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Điều đáng chú ý là phía sau những chuyển động ấy không chỉ là sự quyết liệt của chính quyền, mà còn có sự đồng thuận ngày càng lớn của người dân và tinh thần vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

Theo KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, Thủ đô những ngày gần đây đang trở thành một "đại công trường" khi hàng loạt phương án giải phóng mặt bằng được triển khai đồng loạt.

Ông nhận định, công tác giải phóng mặt bằng hiện nay đã trở thành câu chuyện được người dân quan tâm trong đời sống thường nhật, phản ánh tinh thần vào cuộc đang lan tỏa rộng khắp.

"Câu nói Hà Nội không vội được đâu có lẽ giờ không còn tồn tại trong cách nghĩ, cách làm của người dân Thủ đô cũng như các cấp chính quyền nữa", KTS Trần Huy Ánh chia sẻ.

Hạ tầng giao thông – "mạch máu" tạo động lực tăng trưởng

Theo KTS Trần Huy Ánh, nhiều dự án giao thông trọng điểm hiện nay đã được đặt ra trong quy hoạch của Hà Nội từ nhiều thập kỷ trước.

Đơn cử như các tuyến đường Vành đai 1 và Vành đai 2,5 – những công trình được xem là "mạch máu" của đô thị. Riêng tuyến Vành đai 2,5 đã được định hình từ thời điểm thành lập quận Thanh Xuân năm 1997 và kéo dài đến nay.

Trong nhiều năm, những đồ án này tồn tại như những kế hoạch còn xa vời. Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển hiện nay, việc triển khai các dự án giao thông trọng điểm không còn đơn thuần là thực hiện quy hoạch trên giấy.

"Hệ thống giao thông quyết định khả năng kết nối và vận hành của thành phố. Việc đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và thúc tiến độ thi công không chỉ nhằm hoàn thiện hạ tầng giao thông mà còn thể hiện quyết tâm tăng tốc phát triển đô thị của Hà Nội", KTS Trần Huy Ánh nhấn mạnh.

Theo ông, khi các tuyến đường được khép kín, động lực phát triển sẽ được kết nối từ hạ tầng kỹ thuật đến đời sống dân sinh, tạo hiệu ứng lan tỏa đối với nhiều dự án khác trên địa bàn thành phố.

Đối thoại để tạo đồng thuận từ cơ sở

Thực tiễn triển khai tại các địa phương cho thấy, để công tác giải phóng mặt bằng đạt hiệu quả, yếu tố quan trọng nhất là tạo được sự đồng thuận của người dân.

Tại dự án nút giao Phạm Tu – Quốc lộ 70, ông Trình Quốc Thắng, Phó Chủ tịch UBND phường Thanh Liệt cho biết, thời gian qua địa phương đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng.

Theo ông, công tác giải phóng mặt bằng cần được xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng của cả hệ thống, không phải nhiệm vụ riêng của một đơn vị hay ban quản lý dự án.

Đây là lĩnh vực liên quan đến nhiều vấn đề phức tạp như đất đai, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và an sinh xã hội. Vì vậy, công tác tuyên truyền, vận động đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

"Nhiều hộ dân ban đầu còn băn khoăn do chưa hiểu đầy đủ chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Tuy nhiên, thông qua đối thoại trực tiếp, giải thích rõ quyền lợi chính đáng, người dân đã đồng thuận và ủng hộ dự án", ông Trình Quốc Thắng cho biết.

Cùng với đó, ông Đặng Minh Tuấn, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, UBND phường Thanh Xuân cho biết, tại dự án đường Vành đai 2,5 đoạn Ngụy Như Kon Tum – Nguyễn Trãi, công tác tuyên truyền được xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu.

Ngoài các buổi đối thoại, chính quyền địa phương còn thành lập các tổ công tác trực tiếp xuống địa bàn, gặp gỡ người dân để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Theo ông Cao Dân Chủ, Tổ trưởng tổ dân phố 20, phường Thanh Xuân, thời gian đầu nhiều hộ dân còn băn khoăn do chưa hiểu rõ chính sách. Tuy nhiên, qua các buổi đối thoại trực tiếp, đặc biệt là những giải đáp của đồng chí Nguyễn Huy Cường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường, người dân dần đồng thuận và chủ động bàn giao mặt bằng sớm.

"Các hộ dân đều mong muốn cùng chung tay tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, xây dựng đô thị xanh, sạch, đẹp, văn minh cho thế hệ mai sau", ông Cao Dân Chủ chia sẻ.

Gắn trách nhiệm người đứng đầu để tạo chuyển biến thực chất

Một vấn đề được các chuyên gia và chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm là câu chuyện sau giải phóng mặt bằng. Theo KTS Trần Huy Ánh, đối với các trường hợp phải di dời chỗ ở, đây không đơn thuần là việc chuyển đổi nơi sinh sống mà còn kéo theo hàng loạt thay đổi về thủ tục hành chính, sinh kế, học hành của con cái và đời sống thường nhật.

Ông cho rằng, cần ghi nhận sự hy sinh và chia sẻ của người dân, đặc biệt với những gia đình sinh sống lâu năm. Trong khi đó, ông Trình Quốc Thắng cho biết, điều người dân quan tâm không chỉ là "được ở đâu" mà còn là "sẽ sống như thế nào" sau di dời. Vì vậy, thành phố đang từng bước thay đổi tư duy từ việc bố trí tái định cư đơn thuần sang bảo đảm thực chất đời sống cho người dân sau di dời.

Nhiều giải pháp về đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm và chuyển đổi ngành nghề phù hợp đang được triển khai nhằm tạo điều kiện ổn định cuộc sống lâu dài.

"Người dân sẽ đồng thuận hơn khi quyền lợi và cuộc sống lâu dài của họ được bảo đảm", ông Trình Quốc Thắng nhấn mạnh.

Theo ông Trình Quốc Thắng, một trong những thay đổi lớn thời gian qua là việc xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu trong công tác giải phóng mặt bằng.

Trước đây, công tác này thường được xem là nhiệm vụ riêng của cơ quan chuyên trách. Khi phát sinh vướng mắc, một số nơi còn xuất hiện tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm khiến dự án kéo dài nhiều năm.

Tuy nhiên, hiện nay thành phố đã xác định công tác giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời coi đây là tiêu chí đánh giá năng lực lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành của cán bộ.

"Khi kết quả giải phóng mặt bằng gắn với đánh giá hoàn thành nhiệm vụ, người đứng đầu phải trực tiếp vào cuộc, đối thoại với người dân để tháo gỡ khó khăn", ông Trình Quốc Thắng cho biết.

KTS Trần Huy Ánh cũng cho rằng tinh thần "6 rõ" đang tạo ra bước chuyển tích cực trong quá trình triển khai các dự án. Theo ông, từ mục tiêu, quỹ đất đến trách nhiệm thực hiện đều cần được làm rõ ngay từ đầu để bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả trong triển khai.

Khơi thông nguồn lực đất đai, mở dư địa phát triển

Giải phóng mặt bằng suy cho cùng không chỉ là việc bàn giao quỹ đất sạch cho dự án. Đây còn là quá trình khơi thông nguồn lực phát triển của thành phố.

Theo KTS Trần Huy Ánh, nguồn lực đất đai chỉ là điều kiện ban đầu; giá trị thực sự chỉ được phát huy khi đi cùng với hạ tầng đồng bộ.

Trong bối cảnh Hà Nội đang tập trung phát triển hạ tầng giao thông theo định hướng "đi trước một bước", việc tháo gỡ các "điểm nghẽn" mặt bằng sẽ tạo dư địa cho nhiều nguồn lực đầu tư khác phát triển mạnh mẽ hơn.

Khi mặt bằng được khơi thông, không chỉ những tuyến đường được nối dài, những công trình được hình thành, mà còn mở ra không gian phát triển mới cho Thủ đô trên hành trình hướng tới tăng trưởng nhanh và bền vững.

Thùy Chi