Hà Nội quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn phát triển cụm công nghiệp

Rà soát dự án chậm tiến độ, tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng

Theo báo cáo của Sở Tài chính Hà Nội, đến hết tháng 8/2026, Thành phố có 129 cụm công nghiệp được thành lập, trong đó 77 cụm đã hoạt động, thu hút khoảng 4.300 hộ, doanh nghiệp với 61.000 lao động; 52 cụm đang xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Tuy nhiên, những vướng mắc về giải phóng mặt bằng, đất đai, quy hoạch và thủ tục đầu tư tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ một số dự án.

Tại Kế hoạch số 305/KH-UBND ngày 12/11/2025, do Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Quyền ký ban hành, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành hạ tầng kỹ thuật 26 cụm công nghiệp đã khởi công giai đoạn 2021-2025; thu hút đầu tư, lấp đầy 6 cụm đã hoàn thiện hạ tầng; thành lập hoặc mở rộng từ 5 đến 10 cụm phù hợp quy hoạch. Các cụm xây dựng mới phải đáp ứng yêu cầu về hệ thống xử lý nước thải theo quy chuẩn quốc gia. Đây là mục tiêu năm 2026, chưa phải kết quả đã hoàn thành.

Ngày 5/11/2026, tại cuộc làm việc với Sở Tài chính, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu tập trung tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách và thủ tục hành chính, đặc biệt những vấn đề liên quan đến triển khai dự án và phát triển cụm công nghiệp. Chỉ đạo này thể hiện quyết tâm khơi thông nguồn lực đầu tư, tạo điều kiện bổ sung mặt bằng sản xuất cho doanh nghiệp trong những tháng cuối năm.

Theo Kế hoạch 305/KH-UBND, Sở Công Thương được giao chủ trì theo dõi, đôn đốc phát triển cụm công nghiệp, phối hợp với các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư xử lý khó khăn. Thành phố yêu cầu đẩy nhanh rà soát, phê duyệt hoặc điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500, tập trung giải phóng mặt bằng và tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư, xây dựng.

UBND các xã, phường có trách nhiệm rà soát dự án chậm triển khai, báo cáo UBND Thành phố xem xét, xử lý; đồng thời phối hợp giải quyết những vấn đề về mặt bằng, quy hoạch và hạ tầng kết nối. Các địa phương phải xác định nhu cầu đầu tư công trình trong và ngoài hàng rào cụm công nghiệp, phân định rõ trách nhiệm đầu tư giữa ngân sách cấp xã và Thành phố nhằm bảo đảm hạ tầng đồng bộ.

Đầu tháng 11/2026, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng tiếp tục yêu cầu tập trung xử lý các dự án chậm triển khai, tháo gỡ khó khăn để dự án đủ điều kiện tiếp tục thực hiện, đồng thời kiên quyết xử lý những trường hợp không đáp ứng yêu cầu theo quy định. Định hướng này đặt ra yêu cầu rà soát nguyên nhân chậm tiến độ, trách nhiệm và năng lực triển khai đối với từng dự án cụm công nghiệp.

Về phía chủ đầu tư, Thành phố yêu cầu tập trung nguồn lực xây dựng hạ tầng, tuân thủ quy định về đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy, chữa cháy và chuẩn bị điều kiện khởi công các dự án còn lại. Tuy nhiên, đến đầu tháng 11/2026, chưa có số liệu tổng hợp được xác minh về số cụm trong nhóm 26 dự án đã hoàn thành hạ tầng.

Theo Sở Tài chính, riêng tháng 8/2026, Hà Nội ban hành quyết định thành lập thêm 7 cụm công nghiệp. Đây mới là kết quả về thủ tục thành lập, chưa đồng nghĩa với việc hoàn thành giải phóng mặt bằng hoặc xây dựng hạ tầng. Vì vậy, cần công khai tình trạng pháp lý, tiến độ và điều kiện tiếp nhận của từng cụm để doanh nghiệp chủ động xây dựng phương án đầu tư.

Đáng chú ý, theo Thông báo số 1889/TB-UBND ngày 11/11/2026 về kết luận hội nghị UBND TP. Hà Nội do Chủ tịch Vũ Đại Thắng chủ trì ngày 6/11, Sở Công Thương được giao làm việc trực tiếp với doanh nghiệp công nghiệp, xuất khẩu, phân phối và logistics để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh.

Những chỉ đạo mới cho thấy Hà Nội đang gắn nhiệm vụ hoàn thiện hạ tầng cụm công nghiệp với cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận mặt bằng và mở rộng sản xuất. Hiệu quả thực hiện sẽ phụ thuộc vào tiến độ xử lý từng vướng mắc, khả năng đưa hạ tầng vào khai thác và mức độ đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Hoàn thiện hạ tầng môi trường, tạo dư địa phát triển sản xuất

Bên cạnh tiến độ xây dựng, Hà Nội đặt ra yêu cầu bảo vệ môi trường đối với cả cụm công nghiệp mới và những cụm đang hoạt động.

Theo Kế hoạch 305/KH-UBND, Thành phố yêu cầu hoàn thành đầu tư xây dựng, đưa vào hoạt động hệ thống xử lý nước thải tập trung tại 11 cụm công nghiệp đang hoạt động, thuộc nhiệm vụ đầu tư đã được phê duyệt tại Quyết định số 6613/QĐ-UBND ngày 15/11/2019.

Đồng thời, Thành phố đặt nhiệm vụ hoàn thành hệ thống xử lý nước thải tập trung tại cụm công nghiệp Thanh Thùy, giai đoạn 2, xã Tam Hưng và cụm công nghiệp làng nghề Chàng Sơn, xã Tây Phương.

Đối với những cụm đã có trạm xử lý nước thải nhưng hạ tầng chưa đồng bộ hoặc xuống cấp, Thành phố yêu cầu đánh giá hiện trạng và đề xuất phương án xử lý phù hợp.

Năm cụm công nghiệp thuộc diện rà soát gồm Yên Nghĩa, phường Yên Nghĩa; Liên Hà, xã Ô Diên; Bát Tràng, xã Bát Tràng; cụm công nghiệp sơn mài Duyên Thái, xã Hồng Vân và Tân Triều, xã Thanh Liệt.

Việc xác định cụ thể những địa điểm cần rà soát cho thấy nhiệm vụ hoàn thiện hạ tầng môi trường được đặt ra đối với cả các cụm đã hoạt động. Các công trình hiện hữu phải tiếp tục được kiểm tra, cải tạo để đáp ứng yêu cầu quản lý và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

Đối với hệ thống xử lý nước thải, Thành phố yêu cầu chủ đầu tư và cơ quan liên quan rà soát tình trạng vận hành, xác định hạng mục cần sửa chữa, nâng cấp, xử lý những tồn tại theo quy định.

Cùng với nước thải, công tác phòng cháy, chữa cháy cũng được đưa vào nhiệm vụ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật. Thành phố yêu cầu rà soát, cải tạo hệ thống giao thông phục vụ chữa cháy, cấp nước chữa cháy ngoài nhà và các điều kiện an toàn tại cụm công nghiệp.

Đối với các cụm công nghiệp xây dựng mới, việc đầu tư trạm xử lý nước thải đạt chuẩn phải được tính toán đồng bộ với quá trình xây dựng hạ tầng, bảo đảm các điều kiện cần thiết trước khi đưa công trình vào khai thác.

Ngoài đầu tư xây dựng, Hà Nội còn đặt nhiệm vụ nghiên cứu chuyển đổi công tác quản lý, kinh doanh, khai thác hạ tầng kỹ thuật tại các cụm công nghiệp đang hoạt động sang doanh nghiệp quản lý. Sở Công Thương được giao chủ trì xây dựng đề án trong năm 2026.

Đây là nhiệm vụ đang được nghiên cứu, chưa phải phương án đã được phê duyệt hoặc triển khai trên toàn bộ hệ thống. Tuy nhiên, việc xem xét mô hình quản lý cho thấy Thành phố quan tâm đến hiệu quả vận hành sau đầu tư, bên cạnh yêu cầu hoàn thành các công trình xây dựng.

Cùng với đó, các chủ đầu tư được giao tăng cường xúc tiến, thu hút doanh nghiệp và cơ sở sản xuất vào những cụm đã hoàn thiện hạ tầng. Đối với các cụm do ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp huyện trước đây làm chủ đầu tư, Thành phố yêu cầu xây dựng, phê duyệt phương án giá dịch vụ và giá xử lý nước thải theo quy định.

Việc xác định rõ giá dịch vụ, điều kiện sử dụng hạ tầng và trách nhiệm quản lý có ý nghĩa trực tiếp đối với chi phí hoạt động, giúp doanh nghiệp có thêm căn cứ tính toán phương án đầu tư.

Trước đó, ngày 14/10, trong chỉ đạo về tháo gỡ khó khăn cho khu vực kinh tế tư nhân, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu yêu cầu các sở, ngành và địa phương tập trung xử lý vướng mắc liên quan đến đất đai, vốn, mặt bằng sản xuất và thủ tục hành chính.

Lãnh đạo TP. Hà Nội yêu cầu xác định rõ đầu mối, thời hạn và kết quả giải quyết từng kiến nghị. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, đề xuất phương án xử lý để báo cáo UBND Thành phố.

Theo báo cáo của Sở Tài chính, 10 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12,4% so với cùng kỳ năm trước, là mức tăng cao nhất trong cùng kỳ năm trước của giai đoạn 2019-2026. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 13%; ngành khai khoáng tăng 7,1%; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 10,6%; ngành cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 9,2%.

Trong bối cảnh Hà Nội quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên trong năm 2026, việc tháo gỡ điểm nghẽn tại các cụm công nghiệp có ý nghĩa đối với khả năng mở rộng sản xuất và khai thác hiệu quả nguồn lực đầu tư.

Với 77 cụm công nghiệp đang hoạt động, thu hút khoảng 4.300 hộ, doanh nghiệp và tạo việc làm cho khoảng 61.000 lao động, hệ thống cụm công nghiệp đang góp phần hình thành không gian sản xuất quan trọng của Thủ đô. Việc hoàn thiện các dự án còn dang dở sẽ tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận mặt bằng sản xuất có hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, đáp ứng yêu cầu về môi trường và an toàn.

Tuy nhiên, hiệu quả phát triển cụm công nghiệp cần được đánh giá bằng kết quả thực tế, từ số dự án hoàn thành hạ tầng, diện tích đủ điều kiện tiếp nhận doanh nghiệp đến khả năng vận hành công trình môi trường và mức độ giải quyết những vướng mắc kéo dài.

Với mục tiêu hoàn thành hạ tầng 26 cụm công nghiệp trong năm 2026, nhiệm vụ trước mắt của Hà Nội là tiếp tục đôn đốc các dự án đang triển khai, xử lý những khâu chậm tiến độ và hoàn thiện công trình thiết yếu. Đồng thời, việc thu hút đầu tư vào 6 cụm đã hoàn thiện hạ tầng cần gắn với nhu cầu sản xuất và điều kiện hoạt động của doanh nghiệp.

Những chỉ đạo điều hành mới của lãnh đạo TP. Hà Nội trong tháng 11/2026 tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ vướng mắc, xử lý dự án chậm triển khai và hỗ trợ doanh nghiệp công nghiệp. Kết quả thực hiện sẽ là cơ sở đánh giá hiệu quả phát triển cụm công nghiệp, góp phần bổ sung mặt bằng sản xuất, cải thiện môi trường đầu tư và tạo động lực tăng trưởng công nghiệp của Hà Nội.

Minh Anh