Hà Nội tăng cường rà soát, bảo đảm hỗ trợ kịp thời người yếu thế

Rà soát đến từng trường hợp, công khai người chịu trách nhiệm

Không để người dân gặp khó khăn mà không được phát hiện, hỗ trợ kịp thời là yêu cầu được Hà Nội đặt ra trong kế hoạch hành động về thực hiện chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ người yếu thế.

Tại Kế hoạch số 418/KH-UBND ngày 26/10/2026, UBND TP. Hà Nội xác định việc bảo đảm an sinh không chỉ dừng ở thực hiện các chế độ trợ cấp mà còn phải chủ động nhận diện những trường hợp có nguy cơ gặp khó khăn, kịp thời hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống.

Kế hoạch do Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà ký, triển khai Thông báo số 159-TB/VPTW ngày 29/8/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng và Quyết định số 1960/QĐ-TTg ngày 09/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Theo phân công, trước ngày 15/11/2026, UBND các xã, phường phải hoàn thành việc rà soát, lập danh sách người yếu thế trên địa bàn. Cùng với đó, các địa phương phải niêm yết công khai tên, số điện thoại cán bộ phụ trách công tác an sinh để người dân biết và liên hệ khi cần hỗ trợ.

Danh sách người yếu thế phải được thường xuyên cập nhật, kịp thời bổ sung những trường hợp mới phát sinh khó khăn, đồng thời khắc phục tình trạng người đủ điều kiện nhưng chưa được hưởng hoặc chậm hưởng chính sách. Kết quả rà soát được gửi về Sở Nội vụ để tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố.

Đối tượng được quan tâm khá rộng, từ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, hộ cận nghèo đến lao động phi chính thức, lao động di cư, người mất việc làm, mất sinh kế và các trường hợp chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh.

Trong đó, Thành phố chú trọng trẻ em trong 1.000 ngày đầu đời, trẻ mồ côi, trẻ sống xa cha mẹ, người cao tuổi từ 80 tuổi trở lên và định hướng mở rộng hỗ trợ đối với nhóm từ 65 tuổi trở lên.

UBND xã, phường được giao trực tiếp tiếp nhận, phối hợp giải quyết những trường hợp khó khăn, phức tạp phát sinh tại cơ sở. Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm trước UBND Thành phố về kết quả rà soát và chất lượng phục vụ người dân trên địa bàn.

Việc công khai đầu mối tiếp nhận cùng trách nhiệm của từng địa phương được đặt ra để người dân có địa chỉ liên hệ cụ thể, đồng thời tạo điều kiện theo dõi, kiểm tra việc thực hiện chính sách.

Xây dựng hồ sơ an sinh số, nghiên cứu nâng mức trợ cấp

Một trong những mục tiêu quan trọng của Hà Nội là đến năm 2030 hình thành cơ bản hệ thống an sinh xã hội đa tầng, bao trùm, được số hóa, bảo đảm sàn an sinh tối thiểu cho 100% người dân Thủ đô.

Thành phố đặt mục tiêu 100% người yếu thế được lập hồ sơ an sinh xã hội số theo vòng đời, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Cơ sở dữ liệu an sinh xã hội của Thành phố sẽ được xây dựng theo hướng kết nối thông tin về bảo hiểm, y tế, giáo dục, thuế và việc làm.

Việc kết nối dữ liệu phục vụ quản lý đối tượng, theo dõi nhu cầu trợ giúp và hỗ trợ các cơ quan chức năng phát hiện, giải quyết những trường hợp khó khăn. Hà Nội cũng định hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu và các giải pháp xác thực điện tử để nâng cao hiệu quả quản lý, thực hiện chính sách.

Cùng với hồ sơ an sinh số, Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% người dân có sổ theo dõi sức khỏe điện tử và được khám sức khỏe định kỳ; 100% đối tượng hưởng trợ cấp xã hội thực hiện chi trả không dùng tiền mặt.

Đáng chú ý, Hà Nội giao Sở Nội vụ và Sở Y tế rà soát các chính sách trợ giúp xã hội, nghiên cứu đề xuất nâng mức chuẩn trợ cấp hằng tháng và mức hỗ trợ đột xuất phù hợp với mức sống tối thiểu thực tế tại Thủ đô.

Theo phụ lục kế hoạch, nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất chính sách nâng mức chuẩn trợ cấp xã hội đặc thù được xác định thực hiện trong quý IV/2028, với sản phẩm dự kiến là nghị quyết trình HĐND Thành phố xem xét. Đây là định hướng nghiên cứu, đề xuất chính sách, chưa phải quyết định điều chỉnh mức trợ cấp đang áp dụng.

Quan tâm người cao tuổi, trẻ em và lao động gặp khó khăn

Bên cạnh việc nâng cao hiệu quả trợ giúp xã hội, Hà Nội định hướng mở rộng các dịch vụ chăm sóc người yếu thế tại cộng đồng, nhất là người cao tuổi không có điều kiện tự chăm sóc hoặc thiếu sự hỗ trợ từ gia đình.

Thành phố giao Sở Xây dựng xây dựng Đề án "Nhà xã hội chăm sóc người cao tuổi", hướng tới nhóm người cao tuổi độc thân, cô đơn, không nơi nương tựa. Đề án dự kiến được trình trong quý IV/2027, cùng với nội dung phát triển nhà ở xã hội cho công nhân.

Ngành Y tế được giao phát triển khoa Lão khoa tại các bệnh viện đa khoa, củng cố năng lực chăm sóc sức khỏe tại cơ sở và tổ chức khám chữa bệnh tại nhà cho người cao tuổi không có điều kiện đến cơ sở y tế. Hà Nội cũng định hướng nghiên cứu thí điểm bảo hiểm chăm sóc dài hạn cho người cao tuổi.

Đối với trẻ em, Thành phố triển khai chương trình chăm sóc toàn diện 1.000 ngày đầu đời, chú trọng dinh dưỡng, tiêm chủng, sàng lọc khuyết tật và can thiệp sớm. Ngành Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu thực hiện đầy đủ chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập và tăng cường điều kiện giáo dục hòa nhập, không để trẻ em bỏ học vì hoàn cảnh kinh tế nghèo khó.

Trong lĩnh vực lao động, Hà Nội đặt mục tiêu bình quân hằng năm giải quyết việc làm mới cho 180.000 lao động, duy trì tỉ lệ thất nghiệp chung dưới 2,5%, riêng khu vực thành thị dưới 3%.

Thành phố định hướng ứng dụng AI trên Cổng thông tin việc làm để hỗ trợ kết nối cung - cầu lao động, hướng tới giảm từ 30% đến 50% thời gian tuyển dụng của doanh nghiệp và thời gian tìm việc của người lao động.

Đối với người dân bị thu hồi đất, kế hoạch yêu cầu xây dựng phương án đào tạo nghề, chuyển đổi sinh kế, tạo việc làm tại chỗ trước khi thực hiện thu hồi đất. Các nhóm lao động khó khăn cũng được chú trọng hỗ trợ đào tạo lại nghề, tiếp cận tín dụng chính sách và thông tin thị trường lao động.

Kiểm tra, xử lý tình trạng bỏ sót đối tượng

Để bảo đảm việc thực hiện chính sách an sinh đi vào thực chất, Hà Nội yêu cầu các cơ quan, địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát, nhất là việc lập hồ sơ an sinh số, công khai đầu mối hỗ trợ và chi trả trợ cấp cho người dân.

Thủ trưởng các sở, ngành và Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm tự kiểm tra định kỳ hằng quý. Thành phố tổ chức kiểm tra liên ngành tối thiểu một lần mỗi năm hoặc kiểm tra đột xuất khi có phản ánh, khiếu nại hay phát sinh sự cố an sinh.

Những hành vi trục lợi chính sách, nhũng nhiễu hoặc để bỏ sót đối tượng phải được phát hiện, xử lý theo quy định. Thành phố cũng đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tăng cường giám sát độc lập, giám sát cộng đồng và phản biện xã hội.

Khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh hoặc phát sinh sự việc an sinh phức tạp tại cơ sở, UBND xã, phường phải báo cáo khẩn về UBND Thành phố trong vòng 24 giờ để kịp thời chỉ đạo giải quyết.

Sở Nội vụ được giao làm cơ quan đầu mối theo dõi, đôn đốc và tổng hợp kết quả thực hiện kế hoạch.

Với thời hạn rà soát người yếu thế trước ngày 15/11/2026, công việc trước mắt của các xã, phường là xác định đầy đủ những người cần trợ giúp, công khai cán bộ phụ trách và giải quyết kịp thời các trường hợp phát sinh. Đây cũng là những nội dung cụ thể để đánh giá trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong việc thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Minh Anh