Hà Nội thí điểm tạm khóa mã QR khi phát hiện thực phẩm có nguy cơ mất an toàn

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà vừa ký ban hành Kế hoạch số 426/KH-UBND về triển khai thí điểm Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm trên địa bàn Thành phố.

Theo kế hoạch, hệ thống được xây dựng để theo dõi nguồn gốc thịt gia súc, gia cầm, trước mắt tập trung vào thịt lợn. Thông tin về từng lô hàng sẽ được ghi nhận từ khâu giết mổ, vận chuyển, sơ chế, phân phối đến khi tiếp nhận tại điểm bán hoặc bếp ăn tập thể.

Điểm đáng chú ý là Hà Nội sẽ đưa quy trình xử lý sự cố an toàn thực phẩm vào vận hành thử. Khi phát hiện lô hàng có rủi ro hoặc xảy ra sự cố, cơ quan quản lý chuyên ngành có thể kích hoạt lệnh "Tạm dừng lưu thông/Tạm khóa mã QR lô hàng" trên hệ thống.

Thông qua dữ liệu truy xuất, cơ quan chức năng có thể xác định những đơn vị đã tiếp nhận lô hàng, các điểm phân phối liên quan và phạm vi cần kiểm tra. Đây là cơ sở để triển khai các biện pháp cảnh báo, khoanh vùng, xử lý và thu hồi thực phẩm theo quy định.

Việc tạm khóa mã QR là một thao tác trong quy trình quản lý, cảnh báo trên hệ thống. Để ngăn chặn thực phẩm không bảo đảm an toàn tiếp tục lưu thông ngoài thực tế, cơ quan chức năng vẫn phải thực hiện các biện pháp kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền.

UBND Thành phố yêu cầu đánh giá khả năng vận hành của hệ thống thông qua những tình huống thực tế, trong đó chú trọng độ chính xác của dữ liệu, thời gian xử lý sự cố, hiệu quả cảnh báo, truy xuất và thu hồi sản phẩm.

Trước mắt, Hà Nội dự kiến lựa chọn ít nhất 2 chuỗi cung ứng hoàn chỉnh để thí điểm, với sự tham gia của 2 cơ sở chăn nuôi, 2 cơ sở giết mổ tập trung, 2 đơn vị phân phối hoặc sơ chế, các đơn vị vận chuyển, 20 điểm bán và 5 bếp ăn tập thể.

Trong số 20 điểm bán, ít nhất 10 điểm là cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ tại chợ. Các chuỗi được lựa chọn trên địa bàn từ 3 đến 5 xã, phường, có hoạt động giao nhận thường xuyên và xác định được nguồn cung, nơi tiếp nhận hàng hóa.

Việc đưa các hộ kinh doanh nhỏ vào thí điểm nhằm kiểm tra khả năng áp dụng hệ thống trong điều kiện buôn bán thực tế. Các cơ sở tham gia sẽ được hướng dẫn sử dụng điện thoại hoặc trình duyệt web để ghi nhận thao tác nhận lô, tách lô và giao lô hàng.

Đối với cơ sở chăn nuôi, giai đoạn đầu chỉ yêu cầu thông tin định danh và mã lô xuất bán hoặc đầu vào khâu giết mổ, chưa bắt buộc cập nhật nhật ký chăn nuôi chi tiết hằng ngày. Nguồn thực phẩm từ ngoài Hà Nội được ghi nhận bằng hồ sơ hợp lệ, không phải chờ kết nối dữ liệu liên tỉnh.

Thành phố ưu tiên tích hợp chức năng tra cứu trên ứng dụng Công dân số Thủ đô iHanoi và Cổng thông tin điện tử, không yêu cầu người dân cài đặt thêm ứng dụng riêng. Hệ thống cũng sẽ được kết nối, chia sẻ dữ liệu với nền tảng truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản, thực phẩm của Hà Nội tại địa chỉ check.hanoi.gov.vn, hệ thống HanoiCheck và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành hiện có.

Trong quá trình vận hành thử, việc kiểm tra dữ liệu sẽ được thực hiện hằng ngày đối với những lô hàng thiếu hồ sơ, sai lệch số lượng hoặc sử dụng mã không đúng quy định. Cơ sở tham gia chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin đã nhập; chính quyền cấp xã thực hiện rà soát, kiểm tra theo thẩm quyền.

Để việc ghi nhận dữ liệu không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, các cơ sở được tập huấn trực tiếp theo ca làm việc, kể cả ca đêm và rạng sáng. Thành phố cũng yêu cầu hỗ trợ thiết lập tài khoản, biểu mẫu và hướng dẫn thao tác cho những đơn vị tham gia.

Sở Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì triển khai, phối hợp với các sở Nông nghiệp và Môi trường, Y tế, Công Thương, Giáo dục và Đào tạo cùng chính quyền các xã, phường liên quan.

Theo tiến độ của kế hoạch, việc rà soát hiện trạng và chốt danh sách các chuỗi, cơ sở tham gia phải hoàn thành trong 7 ngày làm việc kể từ ngày ban hành. Công tác chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, xây dựng bộ dữ liệu tối thiểu và phương án tích hợp được yêu cầu hoàn thành trong 12 ngày làm việc; việc xây dựng, tích hợp hệ thống có thời hạn 15 ngày làm việc.

Hà Nội yêu cầu vận hành thí điểm tối thiểu 15 ngày và dự kiến tổng kết, đánh giá trong tháng 11/2026. Kết quả thí điểm sẽ là căn cứ để xây dựng quy chế quản lý, vận hành hệ thống thống nhất trên địa bàn, trong đó quy định trách nhiệm cập nhật, kiểm tra, chia sẻ dữ liệu và phối hợp xử lý khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm.

Minh Anh