Hà Nội thiết lập hành lang pháp lý cho ứng dụng AI trong quản lý

Đây được xem là cột mốc quan trọng, định hình cách thức công nghệ này hỗ trợ phục vụ người dân và doanh nghiệp một cách an toàn và trách nhiệm.

Quyết định do Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng ký ban hành tháng 7/2026, căn cứ trên một loạt các nền tảng luật pháp quan trọng như Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Phạm vi điều chỉnh của quy định này bao quát toàn bộ công tác bảo đảm an toàn, quản lý rủi ro và ứng dụng AI phục vụ quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công và hoạt động công vụ trên địa bàn Thủ đô.

Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan, đơn vị thuộc UBND Thành phố; các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động AI đối với các cơ quan nhà nước thuộc Thành phố.

Quy định xác lập các nguyên tắc đạo đức và an toàn cốt lõi. Việc ứng dụng AI tại Hà Nội phải tuyệt đối tuân thủ yêu cầu lấy con người làm trung tâm và bảo đảm sự giám sát, kiểm soát cũng như khả năng can thiệp có ý nghĩa của con người.

Thành phố nhấn mạnh AI chỉ là công cụ hỗ trợ. Quy định nêu rõ việc ứng dụng AI không làm thay đổi thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan nhà nước; đồng thời kết quả đầu ra của hệ thống AI không được sử dụng làm căn cứ pháp lý độc lập để ban hành quyết định hành chính hoặc xử phạt vi phạm.

Những "vùng cấm" trong ứng dụng AI

Để bảo vệ quyền lợi của tổ chức và cá nhân, Hà Nội thiết lập danh mục các hành vi bị nghiêm cấm nghiêm ngặt. Cụ thể, các cơ quan không được phép sử dụng AI vượt quá mục đích, thẩm quyền được giao; không được đưa dữ liệu chưa phê duyệt vào hệ thống; và đặc biệt là không được để hệ thống AI tự động ký, ban hành văn bản, quyết định hành chính hay các giao dịch có giá trị pháp lý.

Thành phố cũng nghiêm cấm hành vi che giấu việc sử dụng AI trong hồ sơ hành chính khi pháp luật yêu cầu phải công khai, hoặc thiếu trách nhiệm trong việc kiểm chứng tính chính xác của kết quả đầu ra từ AI trước khi tham mưu, xử lý hồ sơ.

Hà Nội áp dụng cơ chế phân loại rủi ro theo quy định của Luật Trí tuệ nhân tạo để tổ chức quản lý và kiểm soát an toàn. Mỗi hệ thống AI phải có hồ sơ quản lý chi tiết, bao gồm mục đích sử dụng, mức độ rủi ro, đánh giá hiệu năng và cơ chế ghi nhật ký hệ thống để phục vụ truy vết. Nhật ký này phải được lưu trữ tối thiểu 24 tháng.

Đối với các công nghệ mới như Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Gen AI) và Tác nhân AI (AI Agent), Quy định yêu cầu phải có quy trình nội bộ riêng biệt. Việc cấp quyền cho các "AI Agent" phải tuân thủ nguyên tắc phân quyền tối thiểu, không được để chúng tự động thực hiện các hoạt động vượt quá phạm vi gây ảnh hưởng đến hệ thống thông tin hoặc tự vô hiệu hóa cơ chế giám sát. Đặc biệt, đối với các chatbot tương tác trực tiếp với người dân, phải có cơ chế tự động chuyển hướng sang cán bộ chuyên trách nếu hệ thống không giải quyết được yêu cầu sau 2 lần tương tác.

Thành phố thể hiện rõ quan điểm ủng hộ doanh nghiệp trong nước khi khuyến khích ưu tiên sử dụng hạ tầng số, trung tâm dữ liệu và nền tảng AI do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp. Đồng thời, AI mã nguồn mở cũng được khuyến khích nghiên cứu, thử nghiệm nhưng phải qua đánh giá tác động và an ninh mạng chặt chẽ trước khi vận hành chính thức.

Về tổ chức thực hiện, Sở Khoa học và Công nghệ giữ vai trò cơ quan đầu mối tham mưu, phối hợp tổ chức đào tạo và kiểm tra hằng năm. Công an Thành phố chủ trì bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu. Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, các đơn vị có liên quan tham mưu, tổ chức hoặc lồng ghép nội dung về quản trị, sử dụng có trách nhiệm, đạo đức, pháp lý, an toàn và rủi ro trí tuệ nhân tạo vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc Thành phố phù hợp với quy định của pháp luật. Trong khi Sở Tài chính bảo đảm nguồn kinh phí triển khai.

Quy định cũng dành một chương riêng cho điều khoản chuyển tiếp. Các hệ thống AI đang vận hành hoặc triển khai trước ngày Quy định có hiệu lực phải rà soát, phân loại lại rủi ro trong thời hạn từ 6 đến 12 tháng tùy loại hình.

Việc ban hành quy định này không chỉ giúp Hà Nội tối ưu hóa quy trình hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công mà còn tạo ra một môi trường ứng dụng công nghệ minh bạch, an toàn, góp phần đưa Thủ đô dẫn đầu trong hành trình chuyển đổi số bền vững.

Minh Anh