Hà Nội yêu cầu cấp xã trực tiếp tiếp nhận phản ánh của người tiêu dùng

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu vừa ký ban hành Kế hoạch số 435/KH-UBND về triển khai các hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên địa bàn Thành phố năm 2027.

Với chủ đề "Công nghệ trách nhiệm - Tiếp cận công bằng - Tiêu dùng an tâm", Hà Nội xác định việc bảo vệ người tiêu dùng phải gắn với trách nhiệm của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chính quyền cơ sở, nhất là khi các hoạt động mua bán hàng hóa, sử dụng dịch vụ trên môi trường số ngày càng phổ biến.

Tiếp nhận, giải quyết phản ánh ngay từ cấp xã

Một trong những yêu cầu đáng chú ý tại Kế hoạch số 435/KH-UBND là xác định cụ thể trách nhiệm của chính quyền xã, phường trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

UBND Thành phố yêu cầu các địa phương phân công cơ quan chuyên môn, công chức làm đầu mối tham mưu, thực hiện công tác quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Việc tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân được thực hiện thông qua các cơ chế hiện có, không thành lập thêm bộ phận chuyên trách mới.

Khi tiếp nhận phản ánh, yêu cầu của người tiêu dùng, chính quyền cơ sở có trách nhiệm phân loại, hướng dẫn, tư vấn, hỗ trợ giải quyết; những nội dung thuộc thẩm quyền phải được xem xét, xử lý theo quy định. Trường hợp vượt thẩm quyền, địa phương chuyển đến cơ quan có trách nhiệm giải quyết.

Thành phố cũng giao UBND cấp xã thực hiện giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo thẩm quyền. Danh sách tổ chức, cá nhân vi phạm bị xử lý theo thẩm quyền xử phạt hành chính của Chủ tịch UBND cấp xã phải được công khai hoặc thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan cấp trên.

Đối với hoạt động kinh doanh tại chợ, chính quyền địa phương được giao kiểm tra việc thực hiện các quy định bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của ban quản lý chợ và thương nhân kinh doanh. Trường hợp chợ không có ban quản lý hoặc thương nhân kinh doanh chợ, đơn vị được giao quản lý, vận hành, khai thác phải thực hiện các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng trong phạm vi chợ.

Các xã, phường đồng thời phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức có liên quan để nắm bắt phản ánh của người dân, phát hiện những vấn đề phát sinh trong hoạt động mua bán hàng hóa, sử dụng dịch vụ trên địa bàn.

Để thực hiện thống nhất các nhiệm vụ này, Sở Công Thương được giao chủ trì tổ chức 6 lớp tập huấn về Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các hoạt động liên quan trong năm 2027. Nội dung tập huấn chú trọng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức làm đầu mối tại cấp xã và cán bộ, nhân viên trực tiếp quản lý, vận hành chợ.

UBND các xã, phường chủ động xây dựng kế hoạch tập huấn phù hợp với điều kiện thực tế, gửi báo cáo kết quả thực hiện về Sở Công Thương trước ngày 15/12/2027 để tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố.

Tăng kiểm tra hàng giả, cảnh báo lừa đảo trực tuyến

Cùng với việc nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở, Hà Nội yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, tập trung vào các hành vi trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng như kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng nhập lậu, gian lận thương mại và vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

UBND Thành phố giao Sở Công Thương chủ trì xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt đối với hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung và hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp.

Sở Công Thương có trách nhiệm phối hợp với các sở, ngành và UBND cấp xã công bố danh sách doanh nghiệp vi phạm quyền lợi người tiêu dùng; đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực quản lý.

Công an TP. Hà Nội được giao chỉ đạo các phòng nghiệp vụ, Công an xã, phường phối hợp với lực lượng quản lý thị trường và các cơ quan liên quan kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất, kinh doanh. Những trường hợp sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc vi phạm quy định về an toàn thực phẩm phải được phát hiện, xử lý theo quy định.

Đối với các hành vi có dấu hiệu tội phạm, cơ quan Cảnh sát điều tra phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và các cơ quan chức năng trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử theo quy định pháp luật.

Trong lĩnh vực kinh doanh đa cấp, Hà Nội sẽ tổ chức các hoạt động tập huấn, hướng dẫn nhận diện dấu hiệu kinh doanh đa cấp bất chính, hành vi lợi dụng mô hình này để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Người dân và cán bộ quản lý được trang bị kiến thức nhận biết, phòng tránh và cách cung cấp thông tin khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Đối với giao dịch trực tuyến, Thành phố yêu cầu đẩy mạnh hướng dẫn người tiêu dùng nhận diện hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, các thủ đoạn gian lận thương mại và lừa đảo. Hoạt động tuyên truyền được triển khai qua báo chí, nền tảng số, hệ thống thông tin cơ sở, màn hình tại chung cư, trung tâm thương mại, siêu thị và chợ.

Đáng chú ý, kế hoạch yêu cầu quan tâm đến nhóm người tiêu dùng dễ bị tổn thương, bảo đảm khả năng tiếp cận thông tin pháp luật và các kênh tư vấn, hỗ trợ khi quyền lợi bị xâm phạm.

Hà Nội cũng tiếp tục tổ chức tư vấn, giải đáp thông qua tổng đài hỗ trợ người tiêu dùng. Tổng đài có nhiệm vụ tiếp nhận khiếu nại, hướng dẫn và hỗ trợ kết nối người dân với cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Đối với doanh nghiệp, UBND Thành phố đề nghị các đơn vị chủ động triển khai chương trình "Doanh nghiệp vì người tiêu dùng", xây dựng bộ phận tư vấn, tiếp nhận và hỗ trợ giải quyết khiếu nại. Các doanh nghiệp phải thực hiện trách nhiệm đối với hàng hóa, dịch vụ cung ứng, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Trong quý I/2027, Hà Nội dự kiến phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức lễ phát động hưởng ứng Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam 15/3. Các hoạt động tuyên truyền, tập huấn, kiểm tra và hỗ trợ người tiêu dùng sẽ được triển khai trong cả năm.

UBND TP. Hà Nội giao Sở Công Thương làm đầu mối theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc các sở, ngành và địa phương thực hiện kế hoạch; tổng hợp kết quả, báo cáo Bộ Công Thương và UBND Thành phố theo quy định. Các đơn vị được yêu cầu chủ động giải quyết khó khăn, vướng mắc trong phạm vi thẩm quyền, kịp thời báo cáo Thành phố những vấn đề vượt thẩm quyền để xem xét, chỉ đạo.

Minh Anh