Hiện đại hóa logistics: ‘Đòn bẩy’ quan trọng giúp giảm chi phí lưu thông

Logistics trở thành "mắt xích" chiến lược của tăng trưởng

Tại Hội nghị triển khai các giải pháp thúc đẩy tiêu dùng trên địa bàn Thành phố năm 2026 do Sở Công Thương Hà Nội tổ chức mới đây, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phải thúc đẩy, tạo động lực tăng trưởng gồm sản xuất công nghiệp, tiêu dùng nội địa và xuất khẩu.

Các lĩnh vực này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Sản xuất phát triển sẽ tạo nguồn cung hàng hóa cho thị trường, từ đó thúc đẩy tiêu dùng, gia tăng giá trị và mở rộng xuất khẩu. Tuy nhiên, để chuỗi vận hành này hoạt động hiệu quả, logistics đóng vai trò then chốt trong việc kết nối lưu thông hàng hóa và tối ưu chi phí.

Thực tế cho thấy, chi phí logistics hiện vẫn là một trong những gánh nặng lớn đối với doanh nghiệp. Trong bối cảnh giá nhiên liệu, chi phí vận tải và áp lực chuỗi cung ứng toàn cầu gia tăng, việc giảm chi phí logistics không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện lợi nhuận mà còn góp phần bình ổn giá hàng hóa, kích thích tiêu dùng và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Nhận diện rõ điều này, TP. Hà Nội đã xác định phát triển logistics theo hướng hiện đại, đồng bộ và kết nối vùng là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược tăng trưởng giai đoạn tới.

Theo Kế hoạch số 104/KH-UBND ngày 13/3/2026 về phát triển dịch vụ logistics trên địa bàn TP. Hà Nội giai đoạn 2026-2030, TP. Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm logistics vùng đồng bằng sông Hồng, đồng thời là trung tâm e-logistics (logistics điện tử) hàng đầu Việt Nam; phát triển logistics xanh-thông minh, giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp và hỗ trợ mạnh mẽ thương mại điện tử.

Theo định hướng đến năm 2030, logistics được kỳ vọng đóng góp khoảng 10%-12% GRDP của Hà Nội, duy trì tốc độ tăng trưởng 18%-20% mỗi năm và đặc biệt là giảm tỷ trọng chi phí logistics xuống khoảng 13%-16% GDP.

Đây là mục tiêu không dễ thực hiện, song nếu đạt được sẽ tạo ra dư địa rất lớn cho nền kinh tế Thủ đô trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Hoàn thiện hạ tầng để giảm chi phí lưu thông

Một trong những vấn đề lớn nhất của logistics hiện nay là tính kết nối chưa đồng bộ giữa các loại hình vận tải và hệ thống kho bãi, trung chuyển còn phân tán.

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, Hà Nội đang tập trung đầu tư mạnh cho hạ tầng logistics hiện đại, có khả năng liên kết vùng và kết nối đa phương thức.

Ngoài hệ thống cảng cạn ICD đang được triển khai, Thành phố định hướng xây dựng hai trung tâm logistics cấp vùng tại Sóc Sơn và Phú Xuyên. Đây được xem là các đầu mối quan trọng trong mạng lưới lưu thông hàng hóa của khu vực phía Bắc, kết nối giữa đường bộ, đường sắt, đường thủy và cảng biển.

Việc hình thành các trung tâm logistics quy mô lớn không chỉ giúp giảm áp lực vận chuyển nội đô mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp tối ưu lưu kho, trung chuyển và phân phối hàng hóa.

Trong bối cảnh thương mại điện tử tăng trưởng nhanh, yêu cầu về tốc độ giao hàng, quản lý kho bãi và tối ưu chuỗi cung ứng ngày càng cao. Điều này đòi hỏi ngành logistics phải thay đổi mạnh mẽ theo hướng tự động hóa, số hóa và ứng dụng công nghệ thông minh.

Không chỉ dừng ở khâu vận chuyển, chuyển đổi số còn tạo điều kiện để doanh nghiệp quản trị tồn kho hiệu quả hơn, dự báo nhu cầu thị trường chính xác hơn và giảm lãng phí trong toàn chuỗi cung ứng.

Đây được xem là yếu tố quan trọng để Hà Nội hình thành hệ sinh thái thương mại hiện đại, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng lớn của người dân Thủ đô.

Thành phố cũng xác định cần đẩy mạnh tích hợp công nghệ số: Ứng dụng IoT, Big Data, Blockchain để tự động hóa, số hóa quy trình logistics (logistics 4.0, e-logistics) nhằm thúc đẩy doanh nghiệp dịch vụ logistics đổi mới, sáng tạo, cung ứng chuỗi dịch vụ logistics ở mức độ 3 (3PL)1, mức độ 4 (4PL)2, hướng đến mức độ 5 (5PL)3, logistics điện tử trên cơ sở phát triển thương mại điện tử và quản trị chuỗi cung ứng hiện đại, hiệu quả, chuyên nghiệp.

Bên cạnh đó, nghiên cứu phát triển các loại hình kho vận thương mại điện tử hiện đại (trung tâm fulfillment) nhằm phục vụ thương mại điện tử nội địa và thương mại điện tử xuyên biên giới (CBEC).

Ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số để thực hiện giảm dần thời gian giao hàng nội đô, đồng thời tăng tỷ lệ giao hàng nhanh. Giảm thiểu tỷ lệ phương tiện giao hàng đô thị sử dụng nhiên liệu hóa thạch để chuyển dần sang các phương tiện thân thiện với môi trường.

Đồng thời, xây dựng và khuyến khích chuyển đổi các trung tâm logistics, cảng cạn ICD, kho bãi sử dụng năng lượng tái tạo nhằm giảm phát thải, hướng tới mục tiêu Net Zero (phát thải ròng bằng 0); đáp ứng yêu cầu "xanh hóa" chuỗi cung ứng của các thị trường quốc tế, tuân thủ các hiệp định thương mại cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hội nhập quốc tế sâu rộng…

Hình thành mạng lưới startup logistics cung cấp giải pháp công nghệ cho thương mại điện tử, kho vận và giao nhận. Phát triển mạng lưới chuyên gia logistics xanh - logistics số, phục vụ phát triển công nghệ logistics. Xây dựng nền tảng dữ liệu logistics Hà Nội tích hợp dữ liệu kho, vận tải, ICD, doanh nghiệp...

Có thể thấy, khi logistics được hiện đại hóa, chi phí lưu thông hàng hóa giảm xuống, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ được nâng cao, thị trường tiêu dùng được mở rộng và chuỗi sản xuất - phân phối vận hành hiệu quả hơn.

Đây chính là nền tảng để Hà Nội tạo dựng dư địa tăng trưởng mới, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

Thùy Linh