Hướng phát triển cho các sản phẩm công nghệ mới
(Chinhphu.vn) - Từ đặt hàng nghiên cứu, hỗ trợ thử nghiệm đến kết nối thị trường, Hà Nội đang tháo gỡ rào cản thương mại hóa, với định hướng Nhà nước trở thành khách hàng đầu tiên của doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng tham quan các gian hàng công nghệ tại sự kiện ra mắt Sàn Giao dịch công nghệ và Chợ Chuyển đổi số Hà Nội. Ảnh: Lê Hải
Nhà nước tiên phong sử dụng sản phẩm đổi mới sáng tạo
Một sản phẩm công nghệ được nghiên cứu thành công, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật vẫn có thể gặp khó khăn khi bước ra thị trường. Thiếu địa điểm thử nghiệm, khó tìm đối tác sản xuất, hạn chế khả năng tiếp cận khách hàng và vướng mắc về cơ chế ứng dụng khiến quá trình thương mại hóa nhiều giải pháp kéo dài. Tháo gỡ những điểm nghẽn này là yêu cầu quan trọng để Hà Nội chuyển nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ thành giá trị kinh tế thực chất.
Tại hội nghị giao ban và tiếp xúc cử tri chuyên đề về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số do Thường trực HĐND TP. Hà Nội tổ chức ngày 13/11/2026, ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội đưa ra thông điệp đáng chú ý: “Nhà nước sẽ là khách hàng đầu tiên”.
Định hướng được đặt ra nhằm đưa sản phẩm đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Hà Nội vào sử dụng, hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn đầu thương mại hóa. Khi có cơ hội ứng dụng và kiểm chứng hiệu quả, sản phẩm nghiên cứu có thêm điều kiện hoàn thiện, tiếp cận khách hàng và từng bước mở rộng thị trường.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, dù Thành phố đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, khâu thực thi vẫn còn vướng mắc. Hà Nội đã công bố 30 bài toán lớn thuộc 9 lĩnh vực, nhưng 75% doanh nghiệp chưa tiếp cận đầy đủ thông tin về chính sách hỗ trợ.
Khoảng cách giữa chính sách được ban hành và khả năng tiếp cận của doanh nghiệp đặt ra yêu cầu tổ chức lại việc hướng dẫn, kết nối và triển khai. Chính sách cần được chuyển thành những nội dung cụ thể để doanh nghiệp biết mình có thể tham gia ở đâu, cần đáp ứng điều kiện gì và liên hệ cơ quan nào.
Để khắc phục, ông Trương Việt Dũng yêu cầu thành lập tổ điều phối chuyên trách, làm đầu mối kết nối cơ quan nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và địa phương. Đồng thời, hệ thống hóa chính sách thành tài liệu hướng dẫn thống nhất, giúp người dân, doanh nghiệp xác định rõ nội dung được hỗ trợ, cơ quan tiếp nhận và trình tự thực hiện.
Đặc biệt, lãnh đạo UBND TP. Hà Nội yêu cầu thay đổi cách đánh giá hiệu quả chính sách, lấy sản phẩm thực tế làm thước đo thay vì dừng ở tiến độ triển khai nhiệm vụ.
“Chúng ta phải đánh giá trong khoảng 6 đến 12 tháng xem có ra sản phẩm không. Qua đánh giá kết quả thực hiện, các cơ quan cần mạnh dạn trình HĐND thành phố xem xét dừng hoặc điều chỉnh những chính sách chưa phù hợp với thực tiễn”, ông Trương Việt Dũng nhấn mạnh.
Yêu cầu này đặt trọng tâm vào kết quả có thể kiểm chứng. Một nhiệm vụ nghiên cứu cần được xem xét trong mối liên hệ với khả năng ứng dụng, trong khi chính sách hỗ trợ phải được đánh giá qua những sản phẩm hình thành và hiệu quả thực hiện.
Cùng với hoàn thiện cơ chế thực thi, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội đề nghị các sở, ngành, địa phương tạo điều kiện phát triển những ngành kinh tế mới như trò chơi điện tử, xe tự hành và công nghệ bán dẫn.
Đối với cấp cơ sở, ông yêu cầu các xã, phường chủ động nhận diện nhu cầu, kết nối nguồn lực tại chỗ. Điển hình là việc xã Bát Tràng phối hợp với Đại học Bách khoa Hà Nội nghiên cứu nguyên liệu, chế tạo men và cải tiến lò nung nhằm tiết kiệm năng lượng, giảm tác động đến môi trường.
Từ thực tiễn này, nhu cầu đổi mới công nghệ có thể bắt đầu ngay trong hoạt động sản xuất của làng nghề. Những yêu cầu về nguyên liệu, chất lượng sản phẩm, tiêu hao năng lượng hay môi trường trở thành bài toán cụ thể để cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp cùng giải quyết.
Việc kết nối đúng nhu cầu với đúng đơn vị có năng lực vì thế giữ vai trò quan trọng. Đây cũng là cơ sở để kết quả nghiên cứu tìm được địa chỉ ứng dụng, thay vì kéo dài khoảng cách từ phòng nghiên cứu đến sản xuất.

Học sinh trải nghiệm robot giáo dục của Learn to Leap, minh họa khả năng ứng dụng các sản phẩm công nghệ Việt trong giáo dục. Ảnh: Learn to Leap
Kết nối nghiên cứu, sản xuất và thị trường
Theo bà Lê Thu Hiền, Trưởng phòng Chiến lược và Chính sách, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, TP đang chuyển từ hỗ trợ phân tán sang đặt hàng theo bài toán lớn, công nghệ chiến lược và khả năng thương mại hóa. Đến tháng 9/2026, Sở đã tiếp nhận khoảng 160 đề xuất đặt hàng, xét tài trợ từ các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân.
Đặt hàng theo nhu cầu thực tiễn giúp xác định rõ hơn vấn đề cần giải quyết và hướng ứng dụng của sản phẩm. Tuy nhiên, để kết quả nghiên cứu đi vào đời sống, doanh nghiệp còn cần điều kiện thử nghiệm, đối tác sản xuất, cơ chế triển khai và khả năng tiếp cận khách hàng.
Trường hợp Công ty Cổ phần Adela Building cho thấy một phần những khó khăn đó. Doanh nghiệp phát triển SmartLocker, hệ thống tủ gửi, nhận đồ thông minh hoạt động 24/7, nhưng gặp khó khi triển khai tại chung cư do mô hình quản lý giữa các tòa nhà chưa thống nhất.
Vướng mắc trong trường hợp này nằm ở điều kiện đưa giải pháp vào sử dụng. Khi cách thức quản lý tại các địa điểm ứng dụng khác nhau, doanh nghiệp phải giải quyết thêm những yêu cầu tổ chức triển khai trước khi có thể mở rộng sản phẩm.
Trong lĩnh vực công nghệ giáo dục, ông Lê Văn Trí, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Giáo dục Learn to Leap cho biết, doanh nghiệp chủ động phát triển phần mềm, chương trình đào tạo STEM, trí tuệ nhân tạo và robot nhưng khó tìm đối tác sản xuất phần cứng, phải đặt hàng từ nước ngoài.
Ông Lê Văn Trí đánh giá Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội là kênh kết nối thiết thực, đồng thời kỳ vọng nền tảng cung cấp thông tin xác thực về năng lực đối tác, giúp doanh nghiệp hoàn thiện sản phẩm và mở rộng thị trường.

Với Learn to Leap, niềm vui lớn nhất không chỉ mang đến một ngày hội trọn vẹn, mà còn tạo thêm những không gian để học sinh khám phá, thực hành và kết nối kiến thức với thực tế. Ảnh: Learn to Leap
Những trường hợp này cho thấy thương mại hóa công nghệ cần sự phối hợp giữa nhiều khâu. Năng lực phát triển phần mềm phải được kết nối với khả năng sản xuất thiết bị; giải pháp kỹ thuật cần có địa điểm ứng dụng phù hợp; thông tin đối tác phải đủ tin cậy để doanh nghiệp lựa chọn và hợp tác.
Hà Nội đang phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với 226 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và khoảng 10.996 doanh nghiệp công nghệ số.
Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội, Chợ Chuyển đổi số, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội cùng các quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đầu tư mạo hiểm được kỳ vọng kết nối doanh nghiệp với nguồn vốn, chuyên gia, đối tác và thị trường.
Giá trị của các đầu mối này gắn với khả năng hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết những nhu cầu cụ thể trong quá trình hoàn thiện, ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm. Với doanh nghiệp đang thiếu đối tác sản xuất, thông tin về năng lực cung ứng có ý nghĩa thiết thực. Với giải pháp cần thử nghiệm, việc kết nối được địa điểm và đơn vị sử dụng là điều kiện quan trọng để kiểm chứng hiệu quả.
Trong lĩnh vực công thương, Kế hoạch số 2208/KH-SCT ngày 20/3/2026 đặt mục tiêu hỗ trợ 10 đến 15 cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng máy móc tiên tiến, 15 cơ sở hoàn thiện quy trình công nghệ, 30 đến 35 sản phẩm đăng ký nhãn hiệu và tổ chức 20 lớp tập huấn.
Những nhiệm vụ này gắn đổi mới công nghệ với hoạt động sản xuất cụ thể, từ thiết bị, quy trình đến phát triển sản phẩm và năng lực của cơ sở kinh doanh.
Hoạt động xúc tiến cũng được đẩy mạnh thông qua Triển lãm Điện tử và Thiết bị Thông minh Quốc tế IEAE HANOI 2026 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam, Đông Anh, Hà Nội. Sự kiện quy tụ hơn 300 doanh nghiệp trên diện tích hơn 20.000 m², mở rộng cơ hội kết nối sản xuất, phân phối và phát triển chuỗi cung ứng.
Về nguồn lực, năm 2026, Hà Nội bố trí 9.090 tỷ đồng cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, trong đó có 5.560 tỷ đồng vốn đầu tư công. Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng yêu cầu gắn giải ngân với hiệu quả thực hiện, dừng những nhiệm vụ gây lãng phí, hiệu quả thấp.
Năm 2027, TP sẽ ưu tiên ngân sách cho phát triển kinh tế số và đổi mới sáng tạo, đồng thời xem xét cắt giảm dự toán đối với đơn vị giải ngân thấp hoặc không hoàn thành nhiệm vụ.
Từ đặt hàng nghiên cứu đến kết nối sản xuất và ứng dụng, yêu cầu xuyên suốt là tạo ra sản phẩm có khả năng sử dụng thực tế. Định hướng Nhà nước trở thành khách hàng đầu tiên, cùng việc đánh giá chính sách bằng kết quả đầu ra, đang đặt nền tảng để Hà Nội tháo gỡ rào cản thương mại hóa và đưa sản phẩm công nghệ đến gần thị trường.
Minh Anh