Minh bạch hóa nông sản bằng công nghệ số: Bước ngoặt cho thị trường Thủ đô

Vào chiều nay (30/6), Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức lễ khai trương Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản. Ở góc độ địa phương, ông Tạ Văn Tường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Báo điện tử Chính phủ về xây dựng hệ thống này tại Thủ đô.

- Thưa ông, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, ông đánh giá như thế nào về vai trò của việc xây dựng Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản đối với ngành nông nghiệp Hà Nội hiện nay?

Ông Tạ Văn Tường: Truy xuất nguồn gốc điện tử đóng vai trò vô cùng quan trọng trong yêu cầu chuyển đổi số toàn diện hiện nay bởi Hệ thống không chỉ là công cụ quản lý mà còn là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng. Việc minh bạch thông tin sản phẩm có mối liên hệ chặt chẽ tới chất lượng và an toàn thực phẩm (ATTP). Thực tế đã cho thấy, việc chứng minh được nguồn gốc xuất xứ qua phần mềm đã giúp khai thông ách tắc trong xuất khẩu nông sản, điển hình như trái sầu riêng của Việt Nam vừa qua.

Đối với Hà Nội, đây là cơ hội rất lớn để các doanh nghiệp nâng cao nhận thức về tính hiệu quả của việc cập nhật dữ liệu minh bạch, đảm bảo ATTP cho Thành phố khi kết nối với 1.488 chuỗi cung ứng từ cả nước đang cung cấp về thị trường Thủ đô.

- Hà Nội đã triển khai hệ thống này từ khá sớm. Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về những kết quả mà Thành phố đã đạt được tính đến thời điểm này?

Ông Tạ Văn Tường: Thành phố đã bắt đầu xây dựng và vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông lâm thủy sản từ năm 2018. Đến nay, chúng tôi đã đạt được những con số khá ấn tượng: Cấp tài khoản cho 3.310 cơ sở sản xuất, kinh doanh và cấp mã QR cho 12.400 mã sản phẩm.

Đặc biệt, hệ thống đã thu hút được 99 trên tổng số 182 chuỗi sản xuất của Hà Nội tham gia. Trong đó, có 20 chuỗi tiêu biểu như HTX rau quả sạch Chúc Sơn, HTX Hoàng Long, Công ty CP Vinh Anh, HTX Văn Đức... đã có khả năng truy xuất tận vùng nuôi trồng trực tiếp và cập nhật dữ liệu thường xuyên. Ngoài ra, 100% các cơ sở sản xuất nông sản thực phẩm có trên hệ thống của Hà Nội đã được đồng bộ, kết nối trên phần mầm truy xuất nguồn gốc nông sản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. 

- Một trong những điểm mới là việc liên thông dữ liệu giữa Hà Nội và Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Việc này mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp, thưa ông?

Ông Tạ Văn Tường: Đây là bước tiến quan trọng về mặt kỹ thuật. Chúng tôi đã phối hợp với các đơn vị của Bộ để hoàn thành việc chuẩn hóa, kết nối và đồng bộ dữ liệu qua giao diện lập trình ứng dụng (API).

Hiện tại, 2.823 tài khoản và 10.147 mã sản phẩm từ hệ thống của Hà Nội đã được tích hợp với hệ thống của Bộ. Điều này giúp dữ liệu được kế thừa thông suốt, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân không phải mất thời gian khai báo lại thông tin, giúp giảm bớt thời gian cập nhật mới và nâng cao hiệu quả vận hành.

- Ông có thể phân tích rõ hơn những giá trị thực tế mà hệ thống này mang lại cho các bên liên quan, từ nhà quản lý, doanh nghiệp cho đến người tiêu dùng?

Ông Tạ Văn Tường: Hệ thống tạo ra giá trị đa tầng. Với cơ quan quản lý, đây là công cụ đắc lực để thống kê, giám sát ATTP dựa trên dữ liệu số thay vì báo cáo giấy. Với doanh nghiệp, đây là quyền lợi. Những đơn vị làm ăn chân chính rất mong muốn minh bạch hóa để khẳng định uy tín sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Còn với người tiêu dùng, họ có thể quét mã QR để kiểm tra thông tin, từ đó nâng cao niềm tin vào các sản phẩm nông sản có nguồn gốc rõ ràng. Khi niềm tin được củng cố, thị trường nông sản an toàn sẽ phát triển mạnh mẽ hơn.

- Trong tương lai, ông mong muốn hệ thống này sẽ được hoàn thiện và phát triển như thế nào để tạo đà bứt phá cho nông sản Thủ đô?

Ông Tạ Văn Tường: Chúng tôi kỳ vọng rất nhiều vào việc tích hợp các dịch vụ công trực tuyến ngay trên hệ thống phần mềm này. Doanh nghiệp có tài khoản, có ứng dụng (app) riêng nên hoàn toàn có thể cập nhật biến động dữ liệu ngay khi phát sinh, đảm bảo dữ liệu luôn "đúng, đủ, sạch, sống" và minh bạch.

Về mặt kiến nghị, chúng tôi đề xuất cần có quy định mang tính chất bắt buộc theo lộ trình đối với việc truy xuất nguồn gốc điện tử, thay vì chỉ khuyến khích như hiện nay. Đồng thời, cần sớm ban hành danh mục các sản phẩm bắt buộc áp dụng khi lưu thông trên thị trường. Bên cạnh đó, vấn đề an toàn, an ninh mạng và bảo mật cơ sở dữ liệu cũng cần được các cấp bộ ngành phối hợp chặt chẽ để đảm bảo hệ thống vận hành thông suốt, an toàn tuyệt đối.

Trân trọng cảm ơn ông về những chia sẻ này!

Đỗ Hương (thực hiện)