Nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế: Tạo dư địa lớn cho kinh tế cá thể phát triển

Theo Nghị định số 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng được nâng lên 1 tỷ đồng thay cho dưới 500 triệu đồng. Ngưỡng doanh thu mới được áp dụng từ ngày 1/1/2026.

Thực tế thời gian qua cho thấy, mức 500 triệu đồng/năm được cho là đã lạc hậu, không còn phù hợp với bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao, mặt bằng giá cả thay đổi và quy mô kinh doanh ngày càng mở rộng. Nhiều ý kiến từ người dân và đại biểu Quốc hội nhận định ngưỡng cũ là "quá thấp", chưa phản ánh đúng thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh. 

Do đó, việc điều chỉnh lên mức 1 tỷ đồng không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn thể hiện sự linh hoạt, chủ động của Chính phủ trong điều hành chính sách tài khóa, bảo đảm phù hợp với diễn biến kinh tế-xã hội.

Một trong những tác động rõ nét của chính sách là giúp giảm đáng kể áp lực thuế và chi phí tuân thủ cho hàng triệu hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Theo tính toán của cơ quan chức năng, có khoảng hơn 2,5 triệu hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng sẽ không phải nộp thuế theo ngưỡng mới.

Điều này đồng nghĩa với việc các hộ kinh doanh sẽ có thêm nguồn lực để tái đầu tư, mở rộng sản xuất, cải thiện chất lượng hàng hóa, dịch vụ. Đồng thời, việc giảm nghĩa vụ kê khai, nộp thuế cũng giúp tiết kiệm thời gian, chi phí hành chính, vốn là rào cản lớn đối với khu vực kinh tế cá thể.

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, khu vực hộ kinh doanh hiện chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, đóng vai trò quan trọng trong tạo việc làm và bảo đảm an sinh xã hội. Việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 1 tỷ đồng/năm được kỳ vọng sẽ tạo "cú hích" thúc đẩy khu vực này phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn khó khăn.

Chính sách sẽ giúp hộ kinh doanh yên tâm mở rộng hoạt động, gia tăng quy mô mà không lo "vướng" ngưỡng thuế quá sớm. Đồng thời, đây cũng là bước đệm để khuyến khích các hộ kinh doanh phát triển lên mô hình doanh nghiệp khi đủ điều kiện, góp phần nâng cao tính chính thức của nền kinh tế.

Về phía hộ kinh doanh, chị Nguyễn Thị Hà, chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ tại Hà Nội cho biết, với mức doanh thu dao động khoảng 600–700 triệu đồng/năm, trước đây chị luôn phải "canh" doanh thu để tránh phát sinh nghĩa vụ thuế phức tạp. "Việc nâng ngưỡng lên 1 tỷ đồng giúp tôi yên tâm hơn, không còn áp lực phải kìm doanh thu. Tôi có thể nhập thêm hàng, mở rộng kinh doanh mà không lo thủ tục rườm rà", chị Hà chia sẻ.

Việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng mang lại nhiều lợi ích cho hộ kinh doanh, song cũng đặt ra không ít thách thức trong công tác quản lý. Các chuyên gia cảnh báo đã xuất hiện tình trạng "lách luật" thông qua việc chia tách hộ kinh doanh để né thuế.

Theo Phó Chủ tịch Hội tư vấn thuế Việt Nam Lê Thị Duyên Hải, một hộ có doanh thu 3 tỷ đồng/năm hoàn toàn có thể tách thành ba hộ nhỏ để mỗi hộ nằm dưới ngưỡng 1 tỷ đồng nhằm hưởng chính sách miễn thuế của Nhà nước, điều này không những gây thất thu ngân sách mà còn tạo ra sự bất công bằng đối với những hộ kinh doanh tuân thủ pháp luật.

Để ngăn chặn, cơ quan thuế cần xây dựng tiêu chí rõ ràng về tính độc lập của hộ kinh doanh, đồng thời tăng cường khai thác dữ liệu từ nhiều nguồn để giám sát. Bên cạnh đó, khó khăn về hệ thống kế toán cũng là rào cản với hộ nhỏ, khiến việc minh bạch tài chính chưa được chú trọng.

Các chuyên gia cho rằng cần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, kết hợp kiểm tra, thanh tra để hạn chế gian lận. Chính sách mới được đánh giá là bước đi đúng, song để phát huy hiệu quả, cần sự tự giác của người dân cùng sự giám sát chặt chẽ, ứng dụng công nghệ của cơ quan quản lý nhằm xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bền vững.

Có thể thấy, việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên trên 1 tỷ đồng là quyết sách đúng đắn, phản ánh tinh thần đồng hành của Nhà nước với người dân và doanh nghiệp. Chính sách không chỉ tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của khu vực kinh tế cá thể, một cấu phần quan trọng của nền kinh tế Việt Nam.

Trong bối cảnh kinh tế đang phục hồi và chuyển đổi mạnh mẽ, những điều chỉnh linh hoạt, sát thực tiễn như vậy sẽ tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.

Bích Phương