Sáng tạo di sản văn hóa phi vật thể 'Phở' Hà Nội

Hoạt động nhằm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá phi vật thể "Phở" đã được ghi danh vào Danh mục quốc gia về di sản văn hoá phi vật thể và hướng tới xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Phát biểu tại khai mạc, ông Trương Minh Tiến, Chủ tịch Hiệp hội UNESCO Hà Nội cho biết, Phở là một di sản văn hóa ẩm thực tiêu biểu, kết tinh những giá trị về lịch sử, tri thức dân gian, kỹ thuật chế biến và phong cách sống của người Việt. Đối với Hà Nội, Phở không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn mang dấu ấn riêng của văn hóa, góp phần tạo nên bản sắc và sức hấp dẫn của Thủ đô.

Việc di sản văn hóa phi vật thể "Phở" được ghi danh vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là sự ghi nhận những giá trị được cộng đồng gìn giữ, thực hành và trao truyền qua nhiều thế hệ. Đây cũng là cơ sở để thành phố tiếp tục triển khai các hoạt động bảo vệ, phát huy giá trị di sản, hướng tới xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh Phở vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Cuộc thi Sáng tạo IP văn hóa từ di sản Phở Hà Nội được tổ chức nhằm khuyến khích các ý tưởng sáng tạo, tìm kiếm những phương thức mới trong khai thác, quảng bá và phát huy giá trị di sản; đồng thời kết nối văn hóa truyền thống với các lĩnh vực thiết kế, mỹ thuật, truyền thông và công nghiệp sáng tạo.

Sau hơn 2 tháng phát động, Ban tổ chức cuộc thi đã nhận được hơn 600 tác phẩm của các tác giả, nhóm tác giả. Các tác phẩm phong phú về ý tưởng và hình thức thể hiện, từ hội họa, ký họa, thiết kế, truyện tranh đến trò chơi, website và các sản phẩm ứng dụng khác. Qua các vòng đánh giá, Ban Tổ chức đã lựa chọn 20 tác phẩm xuất sắc để trao giải.

Đây là kết quả rất đáng khích lệ đối với một cuộc thi được tổ chức lần đầu tiên, thể hiện sự quan tâm, hưởng ứng của cộng đồng và sức sáng tạo từ một di sản văn hóa gần gũi với đời sống. Mỗi tác phẩm là một cách tiếp cận riêng, góp thêm góc nhìn mới về Phở Hà Nội, cho thấy khả năng chuyển tải các giá trị truyền thống bằng ngôn ngữ sáng tạo đương đại.

Lễ trao giải hôm nay không chỉ khép lại mùa thi đầu tiên mà còn mở ra những cơ hội mới trong hành trình đưa di sản Phở Hà Nội đến gần hơn với công chúng. Ban tổ chức kỳ vọng các tác phẩm có giá trị sẽ tiếp tục được hoàn thiện, phát triển và ứng dụng vào thực tiền, từng bước hình thành những sản phâm IP văn hóa có bản sắc, có sức lan tỏa và giá trị kinh tế.

Trên cơ sở kết quả đạt được, Ban tổ chức mong muốn cuộc thi sẽ tiếp tục được duy trì, mở rộng trong những năm tiếp theo, trong đó mùa giải năm 2027 sẽ có thêm nhiều ý tưởng mới, sự tham gia đa dạng hơn của các nhà sáng tạo, nghệ sĩ, doanh nghiệp và đặc biệt là lực lượng trẻ. Qua đó, từng bước xây dựng một không gian sáng tạo thường xuyên, nơi di sản trở thành nguồn cảm hứng cho những sản phẩm văn hóa có giá trị và khả năng ứng dụng cao.

Sau nhiều vòng chấm chọn, Ban tổ chức đã lựa chọn được 20 tác phẩm trao cho 20 giải thưởng, gồm 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba, 3 giải do nhà tài trợ trao tặng, gồm Giải Sáng tạo, Giải Ứng dụng và Giải Truyền thông, và 11 giải Khuyến khích.

Trong khuôn khổ chương trình, bên cạnh Lễ trao giải sẽ diễn ra các hoạt động: Khai mạc không gian trưng bày sáng tạo di sản ẩm thực Phở; Trải nghiệm trình diễn và thưởng thức ẩm thực Phở; Tọa đàm "Giữ gìn hương vị Phở Hà Nội" và các hoạt động quảng bá truyền thông khác.

Với thông điệp "Sáng tạo từ di sản – Lan tỏa tinh hoa Phở Hà Nội", Lễ trao giải không chỉ khép lại hành trình tìm kiếm, tôn vinh những ý tưởng sáng tạo từ di sản Phở mà còn mở ra những hướng tiếp cận mới trong kết nối di sản văn hóa với công nghiệp sáng tạo.

Thông qua hoạt động này, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội kỳ vọng góp phần quảng bá hình ảnh Phở Hà Nội, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể; đồng thời khuyến khích các hoạt động sáng tạo, đưa di sản trở thành nguồn cảm hứng và nguồn lực cho phát triển văn hóa, công nghiệp văn hóa Thủ đô.

Minh Thư