Thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động kinh doanh tại chợ

Hà Nội đang xây dựng lộ trình phát triển hệ thống chợ trên địa bàn theo hướng đồng bộ, hiện đại và phù hợp với yêu cầu quản lý đô thị. Theo đó, từ nay đến năm 2030, Thành phố dự kiến xây mới và xây dựng lại 108 chợ, trong đó có 2 chợ đầu mối; đồng thời cải tạo, sửa chữa, nâng cấp 118 chợ hiện có, từng bước giải tỏa 100% "chợ cóc", điểm kinh doanh tự phát nhằm lập lại trật tự thương mại và mỹ quan đô thị.

Việc xây mới và xây dựng lại 108 chợ không chỉ nhằm bổ sung hạ tầng thương mại, mà còn hướng tới phân bổ hợp lý mạng lưới chợ theo đặc điểm dân cư và không gian đô thị. Trong đó, hai chợ đầu mối đóng vai trò quan trọng trong việc tập kết, phân phối hàng hóa quy mô lớn, góp phần giảm áp lực cho hệ thống chợ dân sinh và nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa.

Đối với các chợ hiện hữu, kế hoạch cải tạo, nâng cấp 118 chợ tập trung vào việc cải thiện điều kiện cơ sở vật chất, hệ thống phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và bố trí không gian kinh doanh khoa học hơn. Đây là những yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của người dân khi tham gia mua bán.

Một mục tiêu mang tính "làm sạch không gian kinh doanh" cũng được nhấn mạnh là giải tỏa 100% các điểm kinh doanh tự phát, "chợ cóc", "chợ tạm". Đây là bài toán khó nhưng cần thiết, nhằm lập lại trật tự đô thị và tạo mặt bằng phát triển bền vững cho hệ thống chợ chính thức.

Việc phát triển hệ thống chợ không chỉ dừng ở nâng cấp hạ tầng mà còn hướng tới bảo đảm cân bằng giữa khu vực nội đô và ngoại thành, giữa vùng trung tâm và khu vực nông thôn, vùng khó khăn. Qua đó, mạng lưới chợ được kỳ vọng sẽ trở thành kênh phân phối hàng hóa thiết yếu ổn định, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và tạo nguồn thu bền vững cho ngân sách.

Mô hình "chợ số" sẽ được triển khai rộng rãi

Đáng chú ý, chuyển đổi số được xác định là một trụ cột trong quản lý và vận hành chợ. Mô hình "chợ số" sẽ được triển khai rộng rãi, với yêu cầu mỗi phường có ít nhất 2 chợ và mỗi xã có ít nhất 1 chợ áp dụng mô hình này. Các giải pháp công nghệ bao gồm ứng dụng phần mềm quản lý, thanh toán không dùng tiền mặt, truy xuất nguồn gốc hàng hóa và xây dựng gian hàng trực tuyến cho tiểu thương.

Thành phố cũng đặt mục tiêu 100% hộ kinh doanh tại chợ sử dụng mã QR thanh toán, trong khi 50% hộ kinh doanh cố định có gian hàng trên các nền tảng thương mại điện tử. Đây được xem là bước chuyển quan trọng nhằm kết nối chợ truyền thống với kinh tế số, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bên cạnh đó, việc chuyển đổi mô hình quản lý, kinh doanh chợ cũng được thúc đẩy theo hướng linh hoạt, phù hợp với từng địa bàn. Các địa phương được yêu cầu rà soát quỹ đất, bố trí vị trí chợ theo quy hoạch và huy động nguồn lực xã hội để đầu tư, đồng thời tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ quản lý và tiểu thương.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, thành phố xác định đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp và các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, quản lý và khai thác chợ. Cùng với đó, công tác đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ quản lý và tiểu thương cũng được chú trọng, nhằm bảo đảm hệ thống chợ vận hành chuyên nghiệp, hiệu quả.

Việc tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát hoạt động kinh doanh sẽ giúp các cơ quan chức năng kiểm soát tốt hơn về giá cả, nguồn gốc hàng hóa và các điều kiện an toàn, từ đó tạo môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định.

Với lộ trình rõ ràng và các mục tiêu cụ thể, hành trình 'số hóa' hệ thống chợ đang mở ra một chương mới cho hoạt động thương mại tại Hà Nội. Đây không chỉ là sự thay đổi về phương thức thanh toán hay hạ tầng cơ sở, mà là một cuộc cách mạng trong tư duy quản lý và kinh doanh. 

Dù phía trước còn nhiều thách thức trong việc thay đổi thói quen của người dân và tiểu thương, nhưng với sự đồng hành của chính quyền và nỗ lực từ các hộ kinh doanh, mô hình 'chợ số' chắc chắn sẽ trở thành động lực quan trọng, góp phần đưa kinh tế Thủ đô phát triển bền vững và hiện đại.

Diệu Anh