Xuất khẩu Hà Nội ‘vượt sóng’, tạo đà tăng trưởng cuối năm

Mặc dù kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn, hoạt động xuất khẩu của Hà Nội trong 6 tháng đầu năm 2026 vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Theo Chi cục Thống kê TP. Hà Nội, kim ngạch xuất khẩu của Thủ đô đạt 10,585 tỷ USD, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm trước.

Một số nhóm hàng ghi nhận mức tăng trưởng khá như hàng nông sản tăng 10,6%; máy vi tính, hàng điện tử và linh kiện tăng 18,1%; xăng dầu tăng 123,7%; thủy tinh và các sản phẩm từ thủy tinh tăng 15,8%.

Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp trong nước tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong xuất khẩu với kim ngạch đạt 5,737 tỷ USD, chiếm 54,2% tổng kim ngạch xuất khẩu của thành phố, trong khi khu vực FDI đạt 4,848 tỷ USD, chiếm 45,8%.

Báo cáo tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý II/2026, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Thế Hiệp cho biết, hoạt động xuất nhập khẩu của Hà Nội diễn ra trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu biến động, chi phí lưu kho, lưu bãi tăng cao.

Cùng với đó, các quy định mới về phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội từ các thị trường nhập khẩu lớn tiếp tục tạo áp lực đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu của Thủ đô vẫn duy trì đà phục hồi tích cực.

Thách thức vẫn hiện hữu

Theo Sở Công Thương Hà Nội, dư địa tăng trưởng xuất khẩu còn lớn nhưng cộng đồng doanh nghiệp sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức trong nửa cuối năm 2026.

Trong đó, chi phí logistics và biến động địa chính trị tiếp tục là sức ép lớn. Xung đột tại Trung Đông kéo dài thời gian vận chuyển, làm tăng chi phí bảo hiểm và cước tàu, ảnh hưởng trực tiếp đến các ngành sử dụng nhiều nguyên liệu nhập khẩu như dệt may, da giày, gỗ và điện tử.

Bên cạnh đó, xuất khẩu của Hà Nội vẫn phụ thuộc chủ yếu vào các thị trường truyền thống như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản và Trung Quốc. Việc mở rộng sang các thị trường còn nhiều dư địa như Trung Đông, châu Phi, Mỹ La-tinh hay Đông Âu còn gặp khó khăn do thiếu thông tin thị trường, đầu mối kết nối và khác biệt về quy định pháp lý.

Các rào cản kỹ thuật thế hệ mới cũng ngày càng khắt khe với yêu cầu về phát thải carbon, an toàn thực phẩm, bao bì sinh thái, phòng vệ thương mại và trách nhiệm xã hội. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp làng nghề và chủ thể OCOP gặp khó khăn trong quá trình chuyển đổi.

Ngoài ra, năng lực nội tại của doanh nghiệp vẫn còn hạn chế khi thiếu vốn, công nghệ, nhân lực am hiểu pháp luật quốc tế; năng lực xây dựng thương hiệu, marketing quốc tế, thương mại điện tử xuyên biên giới và đàm phán với các hệ thống phân phối lớn còn yếu.

Đặc biệt, tỷ lệ tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) của doanh nghiệp Thủ đô còn khiêm tốn. Không ít doanh nghiệp vẫn lúng túng trong đáp ứng quy tắc xuất xứ, thủ tục chứng nhận và các tiêu chuẩn kỹ thuật, nên chưa khai thác hiệu quả ưu đãi từ các FTA như CPTPP, EVFTA, RCEP và UKVFTA.

Tập trung các giải pháp trọng tâm

Năm 2026, Hà Nội phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu khoảng 23,256 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước. Để hoàn thành mục tiêu này, 6 tháng cuối năm, Thành phố cần đạt khoảng 12,671 tỷ USD, tương đương bình quân 2,112 tỷ USD mỗi tháng.

Theo ông Nguyễn Thế Hiệp, đây là mục tiêu có dư địa nhưng cũng rất thách thức. Vì vậy, giải pháp then chốt là chuyển mạnh từ xúc tiến thương mại dàn trải sang xúc tiến theo hướng "may đo", tập trung theo từng ngành hàng, từng thị trường, từng nhà mua hàng và từng đơn hàng cụ thể.

Theo đó, Hà Nội đề xuất hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tập trung hỗ trợ doanh nghiệp theo 5 nhóm trọng điểm, gồm khôi phục đơn hàng ngành gỗ; tháo gỡ khó khăn cho dệt may, da giày; đẩy mạnh công nghiệp hỗ trợ và điện tử; mở rộng thị trường cho nông sản, sản phẩm OCOP và làng nghề; đồng thời phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới trở thành kênh xuất khẩu bổ sung mang tính chiến lược.

Song song với đó, trong nửa cuối năm 2026, Sở Công Thương Hà Nội sẽ tổ chức 2 hội nghị tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, triển khai 7 đoàn xúc tiến thương mại quốc tế, phát hành 7 bản tin thị trường chuyên sâu và tổ chức 2 khóa tập huấn về FTA và tiêu chuẩn xanh.

Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết, từ nay đến cuối năm, Sở sẽ tiếp tục triển khai các chương trình xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường, tận dụng hiệu quả các FTA; tăng cường liên kết với các địa phương và mở rộng hợp tác với các thị trường tiềm năng như Nhật Bản, Hàn Quốc, Canada nhằm nâng cao hiệu quả xuất khẩu.

Ngoài ra, Thành phố sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, song để nâng cao sức cạnh tranh và phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần chủ động, linh hoạt và nâng cao năng lực thích ứng trước những biến động của thị trường quốc tế.

Bích Phương