Đưa di sản Phở Hà Nội vào đời sống bằng sáng tạo IP văn hóa

16/11/2026 4:49 PM

(Chinhphu.vn) - Nhắc đến Hà Nội, Phở từ lâu đã trở thành biểu tượng văn hóa ẩm thực quen thuộc, được công chúng trong nước và bạn bè quốc tế biết đến. Nhưng giá trị của Phở Hà Nội không chỉ nằm ở danh tiếng của một món ăn, mà còn là sự kết tinh của nhiều lớp giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Đưa di sản Phở Hà Nội vào đời sống bằng sáng tạo IP văn hóa - Ảnh 1.

website tương tác trải nghiệm làm "Nghệ nhân phở phố cổ". Ảnh: chinhphu.vn/MT

Với mục tiêu tìm kiếm những ý tưởng sáng tạo độc đáo, xây dựng hệ thống nhận diện, hình ảnh và các sản phẩm sở hữu trí tuệ (IP) văn hóa từ di sản Phở, cuộc thi Sáng tạo IP văn hóa từ di sản văn hóa phi vật thể "Phở" Hà Nội năm 2026 đã mở ra cơ hội để các tác giả, nhóm tác giả khai thác giá trị truyền thống bằng tư duy và ngôn ngữ sáng tạo đương đại. Qua đó, những câu chuyện về Phở Hà Nội được tái hiện bằng nhiều hình thức mới mẻ, đa dạng, gần gũi hơn với đời sống hiện đại.

Đa dạng hóa cách tiếp cận di sản bằng ngôn ngữ sáng tạo

Dù là năm đầu tiên tổ chức Sáng tạo IP văn hóa từ di sản văn hóa phi vật thể "Phở" Hà Nội, cuộc thi đã thu hút nhiều sản phẩm IP văn hóa phong phú, từ tranh ký họa, trò chơi điện tử, website tương tác đến các sản phẩm ứng dụng và quà lưu niệm. Một số ý tưởng đã được hoàn thiện, đưa vào sản xuất, thu hút sự quan tâm của công chúng; nhiều sản phẩm khác đang tiếp tục được nghiên cứu, đầu tư để phát triển và ứng dụng trong thực tế.

Điểm đáng chú ý là các tác giả không chỉ dừng lại ở việc tái hiện hình ảnh một món ăn nổi tiếng, mà còn tìm cách chuyển tải những tri thức, câu chuyện và giá trị văn hóa ẩn chứa trong di sản Phở thành những sản phẩm có khả năng tương tác, trải nghiệm và tiếp cận nhiều nhóm công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Trong số đó, website tương tác trải nghiệm làm "Nghệ nhân phở phố cổ" của Nguyễn Mạnh Cường, sinh viên trường Đại học Phương Đông và trò chơi điện tử "Hương phở" (A Father's Legacy) của sinh viên Vũ Chiến Thắng, chuyên ngành Đồ họa Game, Trường Đại học CMC, cùng giành giải Nhì cuộc thi, là hai cách tiếp cận đáng chú ý.

Đưa di sản Phở Hà Nội vào đời sống bằng sáng tạo IP văn hóa - Ảnh 2.

Những câu chuyện về Phở Hà Nội được tái hiện bằng nhiều hình thức mới mẻ, đa dạng, gần gũi hơn với đời sống hiện đại. Ảnh: chinhphu.vn/MT

Nếu website "Nghệ nhân phở phố cổ" đưa người chơi vào quá trình thực hành và khám phá những nguyên tắc chế biến Phở Hà Nội, thì "Hương phở" lại lựa chọn hình thức trò chơi điện tử để kể câu chuyện về di sản ẩm thực thông qua trải nghiệm và cảm xúc.

Chia sẻ về ý tưởng thực hiện, Nguyễn Mạnh Cường cho biết, xuất phát từ tình yêu đối với di sản ẩm thực Thăng Long và mong muốn góp phần vào định hướng chuyển đổi số văn hóa của Thủ đô, anh xây dựng hệ sinh thái IP gồm linh vật đại diện "Bé Phởn" cùng trò chơi mô phỏng tương tác "Nghệ nhân phở phố cổ".

Thông qua trò chơi, người tham gia được nhập vai nghệ nhân, trực tiếp thực hành các công đoạn chế biến Phở Hà Nội theo triết lý ẩm thực mà tác giả khái quát là "Nước trong – Bánh mướt – Thịt tươi". Từ thao tác chần bánh phở, xếp thịt bò tái hoặc chín, thêm hành hoa đến công đoạn chan nước dùng, mỗi bước đều được thiết kế để người chơi tìm hiểu về cách lựa chọn nguyên liệu và sự tỉ mỉ trong chế biến.

Đáng chú ý, trò chơi còn xây dựng cơ chế tính điểm gắn với kiến thức văn hóa ẩm thực. Người chơi có thể bị trừ điểm nếu lựa chọn những nguyên liệu không phù hợp với cách thưởng thức Phở Hà Nội mà tác giả muốn giới thiệu. Qua đó, các nguyên tắc về sự hài hòa, thanh tao và nét riêng của món phở truyền thống được chuyển tải bằng hình thức trực quan, sinh động.

Đưa di sản Phở Hà Nội vào đời sống bằng sáng tạo IP văn hóa - Ảnh 3.

Nguyễn Mạnh Cường, sinh viên trường Đại học Phương Đông. Ảnh: chinhphu.vn/MT

Nguyễn Mạnh Cường mong muốn giúp người trẻ hiểu hơn về cách tạo nên hương vị Phở, từ nguyên liệu đến quy trình chế biến, thông qua những trải nghiệm phù hợp với môi trường công nghệ 4.0. Thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một chiều, người chơi được trực tiếp tham gia, thử nghiệm và ghi nhớ những kiến thức về di sản ẩm thực.

Đánh giá về sản phẩm, ThS. Hoàng Thị Thanh Huyền, Trưởng ban Đối ngoại Trường Đại học Phương Đông bày tỏ niềm tự hào khi Nguyễn Mạnh Cường kết hợp được giá trị văn hóa của món Phở Hà Nội với công nghệ. Theo bà, điểm nổi bật của tác phẩm là cách thể hiện di sản bằng ngôn ngữ gần gũi với người trẻ, thông qua hình ảnh bánh phở và trò chơi nấu phở tương tác, đồng thời mở ra khả năng ứng dụng trong thực tế.

Từ những sản phẩm bước đầu như "Bé Phởn", "Nghệ nhân phở phố cổ" hay trò chơi "Hương phở", có thể thấy di sản Phở Hà Nội đang được tiếp cận bằng những phương thức mới, vượt ra ngoài không gian thưởng thức ẩm thực truyền thống. Khi tri thức dân gian được chuyển hóa thành sản phẩm số, trò chơi tương tác và các hình thức sáng tạo khác, di sản có thêm cơ hội hiện diện trong đời sống của thế hệ trẻ.

Minh Thư

Top