Hà Nội thí điểm mô hình 'Xã, phường xã hội chủ nghĩa': Lấy chỉ số hạnh phúc làm thước đo quản trị

Ngày 5/5, UBND TP. Hà Nội cùng các cơ quan liên quan đã họp bàn về dự thảo Đề án thí điểm mô hình này trên địa bàn Thủ đô. Đây là nỗ lực của Thành phố nhằm tìm kiếm một phương thức quản trị mới, hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo. Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, chuyên gia, nhà khoa học xây dựng và hoàn thiện dự thảo. Ngày 29/4, dự thảo đã được trình UBND thành phố cùng báo cáo của Đảng ủy UBND thành phố gửi Thường trực và Ban Thường vụ Thành ủy.

Mô hình quản trị tích hợp: Từ lý luận đến thực tiễn

Dự thảo Đề án được xây dựng công phu dựa trên quá trình nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn tại nhiều địa phương trong và ngoài nước. Theo đó, "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" không chỉ dừng lại ở một đơn vị hành chính đơn thuần mà là một mô hình quản trị tích hợp. Tại đây, chính quyền đóng vai trò chuyển hóa trực tiếp các giá trị của chủ nghĩa xã hội thành những kết quả phát triển cụ thể phục vụ đời sống nhân dân.

Mô hình hướng tới việc tái cấu trúc các hoạt động kinh tế - xã hội, bảo đảm sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với công bằng xã hội và phát triển văn hóa. Đặc biệt, chất lượng sống, mức độ hài lòng và chỉ số hạnh phúc của người dân sẽ là thước đo thực chất nhất để đánh giá hiệu quả của mô hình này.

Mục tiêu là xây dựng mô hình thí điểm để kiểm nghiệm thực tiễn, từ đó hoàn thiện cơ chế, chính sách và nhân rộng trên toàn thành phố. Hiện UBND thành phố đang tiếp tục xem xét, cho ý kiến về các nội dung then chốt như lựa chọn địa bàn, hoàn thiện bộ tiêu chí và lộ trình triển khai.

Để bảo đảm tính khoa học và có thể kiểm chứng, Đề án xác định 8 nội dung cốt lõi bao gồm: Xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; Phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; Phát triển kinh tế; Bảo đảm an sinh xã hội; Phát triển văn hóa, con người; Xây dựng môi trường; Bảo đảm quốc phòng - an ninh; Thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Đi kèm với đó là hệ thống 54 chỉ số được thiết kế theo hướng lượng hóa, giúp các cơ quan chức năng có thể đo lường chính xác hiệu quả triển khai trong thực tế.

Gắn liền với sinh kế và thực tiễn đời sống

Tại phiên họp, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh yêu cầu mô hình phải thực sự gắn với thực tiễn, đặc biệt là yếu tố sinh kế. Ông khẳng định, xã hay phường không chỉ là nơi cư trú, mà phải là không gian để người dân sinh sống, làm việc và tạo ra thu nhập ngay tại địa bàn, đồng thời có sự kết nối chặt chẽ với các khu vực lân cận.

Dự kiến, Hà Nội sẽ lựa chọn các địa bàn có tính đại diện cao, đủ năng lực tổ chức để triển khai thí điểm khoảng 19 dự án cụ thể thuộc các lĩnh vực trọng tâm như hạ tầng, kinh tế và chuyển đổi số.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, Hà Nội có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm khi hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện, cùng với các định hướng phát triển dài hạn đã được xác lập. 

Việc triển khai mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" được kỳ vọng không chỉ tạo ra bước chuyển biến trong quản trị cơ sở mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển Thủ đô nhanh, bền vững và lấy người dân làm trung tâm. 

Hiện Thành phố đang tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí và lộ trình để xin ý kiến các cơ quan Trung ương trước khi chính thức thực hiện.

Theo Ông Vũ Đại Thắng, đây là nội dung quan trọng nên cần tiếp tục hoàn thiện, xin ý kiến các cơ quan Trung ương, cơ quan Đảng để bảo đảm thống nhất về quan điểm và cách tiếp cận.

Minh Anh