HĐND TP. Hà Nội chất vấn nhiều vấn đề 'nóng' về an toàn thực phẩm

Dự phiên chất vấn có các đồng chí: Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng; Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng; Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà; cùng lãnh đạo Thành ủy, HĐND, UBND và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố. 

Phiên chất vấn được kết nối trực tuyến tới 126 điểm cầu xã, phường, có sự tham dự của Chủ tịch UBND các địa phương.

Mở đầu phiên chất vấn, HĐND thành phố Hà Nội đã tập trung tái chất vấn về việc thực hiện các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm (ATTP) gắn với bữa ăn bán trú cho học sinh – một nội dung đã được đề cập từ kỳ họp thứ 25 của khóa trước.

Ông Trần Thế Cương, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội phát biểu khai mạc và nêu rõ những kết quả đáng ghi nhận trong việc thực hiện Nghị quyết số 18/2025/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú. Phó Chủ tịch HĐND Thành phố khẳng định hệ thống bếp ăn và quy trình tổ chức cơ bản đã tuân thủ các quy định về y tế học đường, giúp nâng cao chất lượng chăm sóc học sinh.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND Trần Thế Cương cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế lớn. Áp lực gia tăng học sinh bán trú đang vượt quá khả năng đáp ứng của cơ sở vật chất, đặc biệt là tại khu vực nội thành vốn thiếu quỹ đất để xây dựng bếp ăn đúng chuẩn một chiều. Đặc biệt, công tác hậu kiểm vẫn còn "khoảng trống" khi việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm tại nhiều cơ sở chủ yếu dựa vào hồ sơ giấy tờ từ đơn vị cung cấp, trong khi khả năng kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng từ vùng nguyên liệu đến bàn ăn còn rất hạn chế. Việc ứng dụng công nghệ số và chữ ký số trong giám sát vẫn còn chậm, chưa tương xứng với quy mô bán trú ngày càng lớn của Thủ đô.

Đoàn giám sát của HĐND Thành phố cũng ghi nhận thực tế đau lòng khi vẫn còn tình trạng thực phẩm không bảo đảm chất lượng, nguồn gốc không rõ ràng lọt vào trường học. Các hành vi vi phạm đôi khi chỉ dừng lại ở mức chấn chỉnh, chưa đủ sức răn đe để nâng cao kỷ cương quản lý.

Truy xuất nguồn gốc hàng hóa tại chợ và cửa hàng kinh doanh: Trách nhiệm thuộc về ai?

Phiên chất đã nhận được câu hỏi của các đại biểu đi sâu vào trách nhiệm quản lý nhà nước tại các chợ dân sinh và cửa hàng kinh doanh hoa quả.

Đại biểu Nguyễn Lan Hương (Tổ đại biểu số 19) đặt câu hỏi chất vấn trực tiếp Chủ tịch UBND phường Hồng Hà và Trưởng ban Quản lý chợ Hồng Hà. Đại biểu phản ánh thực trạng nhiều chợ dân sinh và cửa hàng hoa quả "sạch" có tình trạng dán tem nhãn nhưng không có hồ sơ chứng minh nguồn gốc, hoặc thậm chí hàng hóa không có tem nhãn. Theo bà Hương, dù Thành phố đã nhiều lần chỉ đạo nhưng tình trạng này tại chợ Hồng Hà vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Trả lời chất vấn, ông Lê Hồng Thắng, Chủ tịch UBND phường Hồng Hà, khẳng định địa phương luôn coi ATTP là nhiệm vụ trọng tâm. Theo ông Lê Hồng Thắng, trong 6 tháng đầu năm 2026, phường đã kiểm tra 190 cơ sở, xử phạt 9 cơ sở với số tiền gần 691 triệu đồng và tiêu hủy lượng lớn thực phẩm không rõ nguồn gốc. Riêng với chợ đầu mối Long Biên, phường đã chỉ đạo chuyển từ quản lý hành chính sang quản lý theo tiêu chuẩn ATTP, ký cam kết với 100% hộ kinh doanh và lấy hàng trăm mẫu kiểm nghiệm đều đạt kết quả an toàn. Tuy nhiên, trước hình ảnh phản ánh quầy hàng không xuất trình được giấy tờ, ôngLê Hồng Thắng tiếp thu và khẳng định sẽ yêu cầu chủ hộ lưu giữ hồ sơ ngay tại quầy để lực lượng chức năng kiểm tra bất cứ lúc nào.

Liên quan phản ánh trong phóng sự truyền hình của HĐND Thành phố về việc nhiều quầy hàng không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc hoa quả tại chợ, Chủ tịch UBND phường Hồng Hà tiếp thu ý kiến của đại biểu và hình ảnh phản ánh.

Tiếp tục làm rõ vấn đề, Trưởng ban Quản lý chợ Hồng Hà, ông Vũ Quốc Hưng cho biết đơn vị thường xuyên tuyên truyền và có tổ kiểm tra chuyên trách. Theo ông Hưng, Long Biên là chợ đầu mối, nhiều người bán lẻ chỉ là người làm thuê nên không nắm được đầy đủ thông tin hồ sơ lô hàng. Ông Hưng khẳng định về cơ bản hàng hóa qua chợ đều có nguồn gốc và đã phối hợp xử lý nhiều trường hợp vi phạm trong năm 2026.

Tuy nhiên, phần trả lời này chưa nhận được sự đồng thuận hoàn toàn từ phía chủ tọa. Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà yêu cầu ông Vũ Quốc Hưng phải trả lời thẳng vào trách nhiệm kiểm soát hóa đơn chứng từ. 

Trước yêu cầu của chủ tọa, ông Vũ Quốc Hưng thừa nhận, trong buổi ghi hình phóng sự, có cán bộ Ban Quản lý chợ đi cùng đoàn phóng viên và xác nhận những người bán hàng được ghi hình đã trả lời thiếu trách nhiệm. Tuy nhiên, ông khẳng định, trong các đợt kiểm tra của cơ quan chức năng, phần lớn các chủ hộ kinh doanh đều xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng hóa.

Sau khi ông Hưng thừa nhận thiếu sót của nhân viên dưới quyền trong lúc phóng viên ghi hình, Chủ tịch HĐND Thành phố Phùng Thị Hồng Hà đã yêu cầu Ban quản lý chợ phối hợp ngay với lực lượng Quản lý thị trường để kiểm tra khu vực được phản ánh; rà soát việc chấp hành quy định về hóa đơn, chứng từ, nguồn gốc hàng hóa và báo cáo văn bản cho HĐND Thành phố.

Tiếp nối chất vấn về kinh doanh hoa quả không rõ nguồn gốc, đại biểu Hoàng Thị Tú Anh (Tổ đại biểu số 27) nêu thực trạng nhiều cửa hàng sau khi được cấp phép vẫn bày bán hàng kém chất lượng và đề nghị lãnh đạo các phường Tương Mai, Ô Chợ Dừa làm rõ trách nhiệm trong khâu hậu kiểm.

Bà Đào Thị Thu Hằng, Chủ tịch UBND phường Tương Mai, thừa nhận với hơn 900 cơ sở kinh doanh thực phẩm trên địa bàn, áp lực quản lý là rất lớn. Bà Hằng thẳng thắn nhận trách nhiệm về những thiếu sót trong công tác hậu kiểm và xử phạt sau cấp giấy chứng nhận, đồng thời cam kết sẽ sớm khắc phục hạn chế này.

Cùng chung quan điểm, ông Lê Tuấn Định, Chủ tịch UBND phường Ô Chợ Dừa, xác nhận có tình trạng cửa hàng chưa chứng minh được nguồn gốc tại thời điểm kiểm tra. Ông Định cũng thừa nhận chính quyền phường còn thiếu sót trong giám sát hậu kiểm và hứa sẽ báo cáo kết quả xử lý ngay trong ngày.

Trong bối cảnh thành phố đang đẩy mạnh chính sách an sinh thông qua bữa ăn bán trú, những thiếu hụt về hạ tầng tại các khu vực ngoại thành đang đòi hỏi những giải pháp đồng bộ và quyết liệt từ phía chính quyền Thủ đô. Trong câu hỏi chất vấn của mình, đại biểu Hoàng Thị Thu Phương (Tổ đại biểu số 1) nhấn mạnh, chăm sóc bữa ăn học đường là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao thể chất, sức khỏe học sinh và bảo đảm an sinh xã hội. Tuy nhiên, đại biểu thẳng thắn chỉ ra rằng để chính sách này phát huy hiệu quả, cơ sở vật chất của các nhà trường chính là điều kiện tiên quyết.

Dẫn chứng từ kết quả giám sát thực tế, đại biểu Hoàng Thị Thu Phương nhận thấy: "Nhiều cơ sở giáo dục, đặc biệt tại khu vực ngoại thành, vẫn chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện về bếp ăn, nhà ăn, khu tổ chức bữa ăn bán trú cũng như trang thiết bị phục vụ học sinh". Trước thực tế khó khăn này, đại biểu đề nghị UBND Thành phố làm rõ số lượng trường tiểu học chưa đủ điều kiện, đồng thời nêu rõ lộ trình và thời hạn hoàn thành việc nâng cấp để bảo đảm toàn bộ học sinh được thụ hưởng chính sách theo đúng quy định.

Lộ trình nâng cấp và hai mô hình tổ chức linh hoạt

Thay mặt UBND Thành phố trả lời chất vấn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà khẳng định việc HĐND lựa chọn nội dung ATTP để chất vấn là hết sức cần thiết, vì đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến sức khỏe nhân dân, cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

Về giải pháp cho cơ sở vật chất, bà Vũ Thu Hà cho biết thành phố đã chỉ đạo rà soát toàn diện hệ thống nhà vệ sinh, khu vực rửa tay và hạ tầng kỹ thuật tại các trường học. Trên cơ sở đó, ngân sách đã được bố trí để các địa phương hoàn thiện điều kiện phục vụ năm học mới, với sự đầu tư trọng tâm vào vệ sinh học đường đã được triển khai từ cuối năm học trước.

Đáng chú ý, để thích ứng với điều kiện thực tế của từng địa bàn, Phó Chủ tịch Vũ Thu Hà nêu rõ hai mô hình tổ chức bữa ăn đó là nấu ăn tại chỗ sẽ được áp dụng cho các trường đủ điều kiện cơ sở vật chất và được cấp phép.

Sử dụng suất ăn sẵn sẽ áp dụng cho các trường chưa đáp ứng điều kiện bếp ăn. Các suất ăn này sẽ do các đơn vị chuyên nghiệp, đủ điều kiện ATTP cung cấp dựa trên các tiêu chí lựa chọn khắt khe của Ban Chỉ đạo ATTP Thành phố.

Để khắc phục những tồn tại trong quản lý, Hà Nội đã xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung gồm 5 nhóm nội dung cốt lõi: Hồ sơ dinh dưỡng điện tử; Quản lý và truy xuất nguồn gốc nhà cung cấp; Kiểm soát trên môi trường số qua chữ ký số và camera AI; Ứng dụng dành cho phụ huynh tra cứu giám sát; và Hệ thống thông tin điều hành.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà khẳng định ngay sau khi Nghị quyết về hỗ trợ bữa ăn bán trú được thông qua, thành phố sẽ ban hành các văn bản triển khai đồng bộ. 

Phó Chủ tịch UBND Thành phố cũng bày tỏ mong muốn: "HĐND thành phố, các cấp chính quyền, cử tri và nhân dân Thủ đô tiếp tục đồng hành, tăng cường giám sát, góp phần cùng thành phố thực hiện tốt công tác bảo đảm an toàn thực phẩm".

Giải quyết dứt điểm các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ trong khu dân cư

Nhóm vấn đề thứ ba được đại biểu quan tâm là tình trạng giết mổ tự phát, gây ô nhiễm môi trường và mất ATTP. Đại biểu Lê Văn Học (Tổ đại biểu số 13) đã chất vấn về lộ trình xử lý các điểm này tại các xã Phúc Lộc và Trần Phú.

Ông Lê Văn Thu, Chủ tịch UBND xã Phúc Lộc, thừa nhận còn 14 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ không phép nằm xen kẽ trong khu dân cư. Đây là vấn đề tồn tại lâu đời gắn với sinh kế người dân. Ông Thu cam kết sẽ vận động các hộ này chuyển vào cơ sở giết mổ tạm thời và đề xuất Thành phố quy hoạch điểm tập trung để giải quyết triệt để.

Trong khi đó, ông Đỗ Hoàng Anh Châu, Chủ tịch UBND xã Trần Phú, cho biết xã đã đưa được 49/52 cơ sở vào điểm tập trung tạm thời. Xã đang kiến nghị mở rộng quy mô và xây dựng khu giết mổ mới xa dân cư để tiếp nhận hoàn toàn các hộ còn lại.

Làm rõ thêm về chủ trương của Thành phố, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường đưa ra thông tin quan trọng, đến trước 1/7/2026, Thành phố đã giảm được 60% trên tổng số 600 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ. Phó Chủ tịch khẳng định bất kỳ cơ sở nào hoạt động trong khu dân cư sau ngày 1/7 đều là vi phạm pháp luật và Thành phố chỉ đạo xử lý dứt điểm ngay trong tháng 7/2026. Về lâu dài, Thủ đô đã quy hoạch 27 điểm giết mổ tập trung hiện đại, ứng dụng công nghệ khép kín và đang tích cực kêu gọi các nhà đầu tư tham gia để hiện thực hóa nền kinh tế xanh trong nông nghiệp.

Bữa ăn bán trú - chấm dứt tình trạng chất lượng phụ thuộc vào từng trường

Nhóm vấn đề về an toàn thực phẩm trong trường học cũng đã thu hút sự quan tâm trong phiên chất vấn. Đại biểu Phạm Thị Thanh Hương (Tổ đại biểu số 4) đã đặt vấn đề với Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo về mục tiêu của Nghị quyết số 18/2025/NQ-HĐND. Đại biểu phản ánh rằng, dù chính sách đã ban hành nhưng thực tế giám sát cho thấy chất lượng bữa ăn giữa các trường vẫn còn sự chênh lệch lớn; việc kiểm soát nhà cung cấp ở một số nơi còn lỏng lẻo, thiếu minh bạch. Đặc biệt, bà Hương nhấn mạnh sự chậm trễ trong việc số hóa công tác quản lý và đề nghị làm rõ giải pháp đột phá để quản lý thống nhất toàn thành phố, thay vì để chất lượng bữa ăn "phụ thuộc vào từng trường" như hiện nay.

Đại biểu Trần Đức Phương (Tổ đại biểu số 12) bày tỏ sự lo ngại khi phụ huynh vẫn rất khó tiếp cận thông tin về nguồn gốc thực phẩm và kết quả kiểm tra ATTP. Đại biểu đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo công khai lộ trình xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và thời điểm chính thức vận hành hệ thống giám sát trực tuyến để nhân dân cùng tham gia giám sát.

Trả lời các đại biểu, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, toàn thành phố hiện có 3.202 trường tổ chức bán trú (chiếm 88,4%). Thừa nhận những tồn tại, ông Hiền cho biết Sở đang khẩn trương xây dựng Đề án tổng thể với giải pháp trọng tâm là ứng dụng công nghệ. Cụ thể, một phần mềm quản lý đang được phát triển phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, cho phép tạo lập danh sách các đơn vị cung cấp thực phẩm đã được xác thực.

Ông Nguyễn Văn Hiền nhấn mạnh, khi hệ thống này vận hành, các nhà trường sẽ đặt hàng trực tiếp qua phần mềm, giúp giảm tải công việc ngoài chuyên môn cho giáo viên và hình thành cơ sở dữ liệu dùng chung để xác định chính xác đơn vị uy tín. Tuy nhiên, ông cũng khẳng định lãnh đạo nhà trường vẫn phải chịu trách nhiệm toàn diện về quy trình kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn tại chỗ.

Siết chặt quản lý thuốc bảo vệ thực vật và thực phẩm đường phố

Đại biểu Nguyễn Văn Thường (Tổ đại biểu số 12) đã nêu lên thực trạng đáng báo động về việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng quy định, vi phạm thời gian cách ly tại các vùng sản xuất. Đặc biệt, đại biểu truy trách nhiệm của lãnh đạo phường Phúc Lợi khi các vi phạm trên địa bàn đã được chất vấn từ năm 2025 nhưng đến nay vẫn tái diễn.

Giải trình nội dung này, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Lê Thanh Nam thừa nhận dù đã tổ chức gần 300 hội nghị tuyên truyền từ đầu năm 2026, ý thức của một bộ phận người dân vẫn chưa cao. Giải pháp lâu dài được ông Nam đưa ra là xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc đến từng vùng sản xuất nhỏ lẻ gắn với mã QR. Theo đó, người dân bắt buộc phải cập nhật nhật ký sử dụng thuốc lên hệ thống và Hà Nội phấn đấu hoàn thành kết nối dữ liệu dùng chung này vào năm 2027.

Về phía địa phương, Chủ tịch UBND phường Phúc Lợi Nguyễn Thị Thanh Hằng đã nghiêm túc nhận một phần trách nhiệm. Bà Hằng cho biết khu vực phản ánh có khoảng 30 hộ sản xuất tự phát; phường sẽ kiên quyết phối hợp với cơ quan chuyên môn để hướng dẫn và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm để không còn tình trạng tái diễn.

Ở góc độ y tế, đại biểu Nguyễn Vinh Quang (Tổ đại biểu số 30) chất vấn về việc kiểm soát thức ăn đường phố và bếp ăn khu công nghiệp. Đại biểu chỉ ra bất cập khi việc kiểm tra hiện nay chủ yếu dựa vào "hồ sơ và test nhanh", tỷ lệ kiểm nghiệm chuyên sâu tại phòng thí nghiệm còn quá thấp.

Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Trọng Diện thừa nhận hạn chế này do thiếu nguồn lực và trang thiết bị tại cấp cơ sở. Ông Diện khẳng định thời gian tới sẽ tập trung đầu tư cho y tế xã, phường và tăng cường đào tạo năng lực xét nghiệm chuyên sâu để công tác giám sát không chỉ dừng lại ở "đánh giá lâm sàng".

Quyết liệt ngăn chặn thực phẩm bẩn trên môi trường số

Một điểm mới trong phiên chất vấn năm nay là vấn đề ATTP trên không gian mạng. Đại biểu Nguyễn Hà Duy (Tổ đại biểu số 9) đã yêu cầu Sở Công Thương làm rõ số liệu xử lý vi phạm kinh doanh qua mạng và tỷ lệ tái phạm sau xử phạt.

Giám đốc Sở Công Thương Võ Nguyên Phong cho biết, trong gần 1.300 vụ vi phạm bị xử lý, có 18 vụ thuộc môi trường thương mại điện tử và 8 vụ tái phạm. Tổng giá trị hàng lậu, hàng kém chất lượng bị tiêu hủy lên tới hơn 19 tỷ đồng. Để ngăn chặn tình trạng "né" trách nhiệm, ông Phong khẳng định Sở sẽ yêu cầu các chủ gian hàng trực tuyến phải thực hiện xác thực điện tử. Đồng thời, Đề án "gian hàng số Thủ đô" đang được trình UBND thành phố nhằm tạo ra một môi trường mua sắm minh bạch, nơi nguồn gốc sản phẩm được bảo trợ và kiểm soát chặt chẽ.

Sáng nay, phần tái chất vấn về việc thực hiện các quy định của pháp luật về ATTP gắn với việc triển khai bữa ăn bán trú cho học sinh trên địa bàn thành phố Hà Nội sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp với 27 câu hỏi. 

Vấn đề giải quyết điểm nghẽn về úng ngập đô thị trên địa bàn thành phố cũng đã nhận được 20 câu hỏi chất vấn của đại biểu, trong đó có 7 vấn đề tái chất vấn và đã được đại diện Giám đốc các Sở, ngành, xã, phường liên quan và lãnh đạo Thành phố trả lời với tinh thần thẳng thắn.

Minh Anh