Hà Nội đề xuất truy xuất nguồn gốc thịt lợn từ lò mổ

Khắc phục tình trạng đứt gãy thông tin trong chuỗi thực phẩm

Thịt lợn trước khi đến tay người tiêu dùng phải trải qua nhiều khâu, từ giết mổ, vận chuyển, phân phối đến bán lẻ. Khi phát hiện một lô hàng có vấn đề về an toàn thực phẩm, việc xác định nguồn gốc và các đơn vị liên quan phụ thuộc rất lớn vào khả năng kết nối thông tin giữa những khâu này.

Đây cũng là một trong những khó khăn mà Hà Nội đang tìm cách tháo gỡ. Dữ liệu phục vụ quản lý an toàn thực phẩm hiện còn phân tán, thiếu liên thông giữa các khâu trong chuỗi cung ứng. Việc đối chiếu, truy ngược nguồn gốc khi xảy ra sự cố vì thế gặp không ít trở ngại.

Để khắc phục tình trạng này, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đã có Tờ trình số 9544/TTr-SKHCN ngày 24/10/2026, đề nghị UBND Thành phố xem xét ban hành Kế hoạch triển khai thí điểm Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm thành phố Hà Nội.

Phương án được xây dựng nhằm từng bước giải quyết những điểm nghẽn trong quản lý an toàn thực phẩm, nhất là tình trạng thông tin chưa được kết nối xuyên suốt từ nơi sản xuất, giết mổ đến các điểm tiêu thụ.

Thay vì triển khai đồng loạt trên nhiều nhóm hàng, Sở Khoa học và Công nghệ đề xuất thí điểm đối với thịt gia súc, gia cầm, trong đó tập trung vào thịt lợn.

Cơ quan soạn thảo xác định đây là nhóm thực phẩm có sản lượng tiêu thụ hằng ngày lớn, nguy cơ mất an toàn thực phẩm cao nếu không được kiểm soát chặt chẽ từ khâu giết mổ.

Việc lựa chọn thịt lợn làm trọng tâm cũng nhằm kiểm nghiệm quy trình nghiệp vụ và khả năng vận hành của hệ thống trước khi mở rộng sang các nhóm thực phẩm khác.

Theo dự thảo, hệ thống phải đáp ứng yêu cầu truy xuất đến từng lô hàng, bảo đảm dữ liệu chính xác, toàn vẹn, có xác thực, đối soát và lưu vết. Thông tin giữa các khâu giết mổ, phân phối và tiêu thụ cần được kết nối để phục vụ công tác quản lý, giám sát và truy xuất nguồn gốc.

Một yêu cầu khác là tạo công cụ tra cứu công khai, thuận tiện trên nền tảng số để người dân có thể tiếp cận thông tin về thực phẩm. Đồng thời, hệ thống được định hướng cung cấp các bảng thông tin điều hành theo thời gian thực, phục vụ công tác quản lý của Thành phố, các sở, ngành và chính quyền cơ sở.

Dự kiến thí điểm tại 3–5 xã, phường

Theo phương án được Sở Khoa học và Công nghệ trình UBND Thành phố, việc thí điểm dự kiến thực hiện trong năm 2026 tại các xã, phường có chuỗi cung ứng thực phẩm được lựa chọn.

Quy mô đề xuất gồm tối thiểu 2 chuỗi liên kết hoàn chỉnh, với 2 cơ sở giết mổ tập trung, 2 đơn vị phân phối hoặc sơ chế, các đơn vị vận chuyển, 20 điểm bán lẻ hoặc chợ và 5 bếp ăn tập thể.

Các cơ sở này dự kiến nằm trên địa bàn từ 3–5 xã, phường. Danh sách cụ thể các địa phương, cơ sở giết mổ, đơn vị phân phối và điểm tiêu thụ chưa được xác định trong tờ trình.

Việc lựa chọn chuỗi cung ứng có đủ các khâu từ giết mổ đến tiêu thụ nhằm tạo điều kiện kiểm tra khả năng kết nối, đối chiếu thông tin trong quá trình lưu thông thực phẩm.

Đối với cơ quan quản lý, hệ thống được đề xuất tích hợp các chức năng giám sát, cảnh báo và báo cáo tự động, hỗ trợ theo dõi hoạt động của chuỗi cung ứng và xử lý thông tin khi phát sinh vấn đề. Đáng chú ý, Sở Khoa học và Công nghệ đặt ra yêu cầu tận dụng hạ tầng công nghệ thông tin hiện có, kết nối và chia sẻ dữ liệu với các hệ thống chuyên ngành, cơ sở dữ liệu liên quan.

Việc tổ chức khai báo thông tin được định hướng theo nguyên tắc khai báo một lần, hạn chế trùng lặp dữ liệu và tránh đầu tư chồng chéo giữa các hệ thống.

Cùng với khả năng kết nối, dự thảo yêu cầu phân quyền khai thác, bảo mật thông tin kinh doanh, bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu theo quy định pháp luật.

Hệ thống cũng cần được thiết kế đơn giản, dễ sử dụng để phù hợp với điều kiện triển khai thực tế tại các cơ sở tham gia chuỗi cung ứng.

Thí điểm để hoàn thiện quy trình trước khi mở rộng

Để triển khai phương án, Sở Khoa học và Công nghệ đề xuất 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết là rà soát hiện trạng các cơ sở và hạ tầng công nghệ thông tin đang sử dụng, làm căn cứ xác định nhu cầu kết nối và tổ chức triển khai. Trên cơ sở đó, các cơ quan chuyên môn sẽ chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, thiết kế kiến trúc tổng thể của Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm thành phố Hà Nội.

Những nhiệm vụ tiếp theo gồm xây dựng, tích hợp hệ thống với các nền tảng số liên quan; tổ chức vận hành thí điểm và xây dựng quy chế quản lý, vận hành thống nhất trên toàn Thành phố.

Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý chuyên ngành và đơn vị phụ trách vận hành kỹ thuật, bảo đảm hệ thống phục vụ đúng chức năng quản lý an toàn thực phẩm.

Trong quá trình xây dựng phương án, Sở Khoa học và Công nghệ đã tổ chức các cuộc họp, hội thảo chuyên môn với những đơn vị có kinh nghiệm trong phát triển, vận hành nền tảng quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Cơ quan này cũng tiến hành lấy ý kiến các sở, ngành và chính quyền địa phương liên quan để hoàn thiện dự thảo, trong đó chú trọng việc phân công trách nhiệm và khả năng phối hợp khi hệ thống được triển khai.

Đề xuất thí điểm được xây dựng trên cơ sở Kế hoạch số 336/KH-UBND ngày 12/12/2025 của UBND Thành phố về khắc phục điểm nghẽn trong công tác quản lý an toàn thực phẩm, cùng các chương trình, kế hoạch về chuyển đổi số và nâng cao chất lượng chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Theo định hướng của Sở Khoa học và Công nghệ, sau khi thí điểm đối với chuỗi thịt lợn, Thành phố sẽ tổ chức đánh giá kết quả, hoàn thiện hạ tầng công nghệ và quy trình nghiệp vụ, làm cơ sở xem xét mở rộng mô hình truy xuất nguồn gốc sang các nhóm nông sản, thực phẩm khác và sản phẩm làng nghề đặc trưng của Hà Nội.

Hiện Sở Khoa học và Công nghệ đã trình UBND Thành phố xem xét, phê duyệt và ban hành kế hoạch. Phạm vi, tiến độ và phương án tổ chức thực hiện chính thức sẽ phụ thuộc vào quyết định của UBND Thành phố.

Minh Anh