Luật Thủ đô (sửa đổi): Phân quyền tối đa và tự chủ toàn diện cho Hà Nội

Thống nhất chủ trương phân quyền mạnh mẽ hơn cho Hà Nội

Phát biểu tại phiên họp, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng bày tỏ sự đồng tình, nhất trí cao với báo cáo của Chính phủ về hồ sơ dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đồng thời, thành phố trân trọng cảm ơn lãnh đạo Quốc hội, Chính phủ, các ban, bộ, ngành Trung ương, đặc biệt là Bộ Tư pháp đã đồng hành, hỗ trợ trong quá trình xây dựng dự án Luật.

Nhân dịp này, thay mặt tập thể lãnh đạo thành phố Hà Nội, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc tới các đồng chí lãnh đạo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã luôn quan tâm, đồng hành cùng Thủ đô trong suốt thời gian qua. Đặc biệt, như đồng chí Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nêu, tháng 12/2025, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 258/2025/QH15 thí điểm cơ chế đặc thù cho các dự án lớn tại Hà Nội.

Đây là cơ sở rất quan trọng để Hà Nội tập trung triển khai các nhiệm vụ trước mắt, nhất là thực hiện các công trình, dự án lớn, mang tính đặc thù, qua đó từng bước giải quyết những điểm nghẽn tồn tại nhiều năm của Thủ đô. Đồng thời, Nghị quyết này cũng tạo điều kiện để thành phố triển khai sửa đổi 3 văn kiện hết sức quan trọng.

Cụ thể là báo cáo Bộ Chính trị để sửa đổi Nghị quyết số 15-NQ/TƯ về phát triển Thủ đô Hà Nội. Đến nay, Bộ Chính trị đã thảo luận và ban hành Nghị quyết số 02 (ký ban hành ngày 17/3/2026). Đây sẽ là định hướng chính trị đặc biệt quan trọng cho sự phát triển của Thủ đô trong những năm tới.

Cùng với đó, thành phố đang tập trung xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, định hướng chiến lược đưa Hà Nội trở thành trung tâm lớn không chỉ của cả nước mà còn của khu vực và thế giới, đặc biệt với vai trò Thủ đô của một đất nước XHCN phát triển. Để có cơ sở pháp lý thúc đẩy thực hiện quy hoạch này, thành phố đã báo cáo và được Quốc hội đồng ý chủ trương xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi).

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, tại phiên họp hôm nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến, chúng tôi xin nghiêm túc tiếp thu và sẽ phối hợp với các bộ, ngành của Chính phủ để sớm hoàn thiện, trình Quốc hội trong thời gian tới.

Về các kiến nghị của thành phố Hà Nội, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng xin báo cáo một số nội dung cụ thể. Thứ nhất, về phân cấp, phân quyền, thành phố mong muốn Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội thống nhất chủ trương phân quyền mạnh mẽ hơn cho thành phố Hà Nội, đặc biệt trong việc chủ động ban hành các văn bản, quy định mới để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội trong trường hợp Trung ương chưa kịp ban hành quy định cụ thể.

"Chúng tôi khẳng định Hà Nội không mong muốn đứng ngoài hệ thống pháp luật chung của cả nước. Tuy nhiên, với vai trò là Thủ đô, là địa phương được giao nhiệm vụ dẫn dắt các địa phương khác trong cả nước, Hà Nội cần có điều kiện để chủ động thử nghiệm, xây dựng và triển khai các chính sách mới, từ đó tổng kết thực tiễn để nhân rộng trên phạm vi toàn quốc. Thành phố Hà Nội không chỉ là cơ quan thực thi chính sách mới mà còn có thể góp phần hỗ trợ Trung ương trong việc thiết kế chính sách", Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Phân cấp, ủy quyền trong một số lĩnh vực đặc thù

Về phân cấp trong các lĩnh vực đặc thù, đồng chí Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, thành phố Hà Nội đề nghị tiếp tục được phân cấp, ủy quyền trong một số lĩnh vực như y tế, giáo dục, văn hóa - xã hội; đặc biệt là thẩm quyền thành lập, cấp phép và quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập và ngoài công lập trên địa bàn.

Thực tiễn cho thấy, khi được giao quản lý một số cơ sở như Khu công nghệ cao Hòa Lạc, thành phố đã đạt được những kết quả tích cực: cơ sở vật chất được hoàn thiện, thu hút đầu tư được cải thiện rõ rệt. Gần đây, với sự hỗ trợ của thành phố, Tập đoàn Viettel đã khởi công một nhà máy bán dẫn có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển công nghệ cao.

Từ kinh nghiệm đó, Hà Nội đề nghị tiếp tục được giao quản lý một số cơ sở như: Vườn quốc gia Ba Vì, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, cũng như các cơ sở thuộc lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa để phát huy hiệu quả tốt hơn.

Thứ ba, về công tác cán bộ và biên chế, thành phố Hà Nội đề nghị được chủ động xây dựng định mức biên chế phù hợp với đặc thù đô thị đặc biệt, đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao.

Thứ tư, về cơ chế tài chính - ngân sách, thành phố Hà Nội đang xây dựng mô hình tăng trưởng mới với mục tiêu tăng trưởng hai con số, đóng góp tích cực chung cho cả nước. Trong đó, thành phố tập trung khai thác các yếu tố nội sinh, đặc biệt là các lĩnh vực văn hóa, y tế, giáo dục, thay vì cạnh tranh thu hút nguồn lực với các địa phương khác, nguồn lực bên ngoài.

Trên cơ sở đó, thành phố đề nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục quan tâm, ủng hộ các cơ chế tài chính đặc thù như: thành lập các quỹ tài chính ngoài ngân sách; cho phép phát hành trái phiếu công trình, trái phiếu Thủ đô để huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Thứ năm, về tiến độ xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi), đồng chí Vũ Đại Thắng cho biết, hiện nay Nghị quyết của Bộ Chính trị đã được ban hành; Quy hoạch Thủ đô dự kiến hoàn thành trong thời gian tới. Thành phố mong muốn Quốc hội xem xét, thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) ngay tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI, để bảo đảm 3 trụ cột chiến lược của Thủ đô được ban hành đồng bộ, phát huy hiệu quả.

"Về phía thành phố, chúng tôi đã chủ động xây dựng các dự thảo nghị quyết của HĐND và quy định của UBND thành phố để bảo đảm khi luật có hiệu lực sẽ được triển khai ngay, đồng bộ", đồng chí Vũ Đại Thắng khẳng định.

Theo đồng chí Vũ Đại Thắng, thành phố Hà Nội cam kết sẽ hoàn thành các nhiệm vụ được giao, bảo đảm đầy đủ các căn cứ chính trị, pháp lý và quy hoạch phát triển. Với sự quan tâm, chỉ đạo của Trung ương, Hà Nội phấn đấu cùng cả nước bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó Thủ đô sẽ đi đầu trong triển khai các cơ chế, chính sách mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả nước.

Minh Anh